2012.02.11 Abraham, Izaak, Jakob

De Toelichting werd gehouden door Egbert Rooze.

De God van Isaak

Vorige week hoorden we over ‘De God van Abraham’, vandaag gaan we naar de God van Isaak.

We staan nog even stil bij een aspect van Abraham. Die kreeg een schitterende belofte dat zijn volk zou zijn als het zand van de zee en als de sterren in de lucht. Zoveel, zo talrijk. Maar, je zult als vrouw maar onvruchtbaar zijn. Sara was ‘onvruchtbaar’ staat er.

Onvruchtbaar toen, betekent uitgesloten, je telt niet, je wordt uitgelachen – ‘geen kinderen’, haha – je wordt gepest. Je bent niet ‘productief’ genoeg voor deze maatschappij. Dan lig je d’r uit, je telt niet meer.
Onvruchtbaar nu, wat zou dat zijn? Hoeveel mensen hebben geen toekomst? Hebben ook geen middelen om dat te ‘maken’. Werklozen, asielzoekers, armen…

Je moet je ook de vraag stellen, hoe het toch komt dat al die aartsmoeders, alle vier – Sara, Rebekka, Rachel en Lea – alle 4 onvruchtbaar zijn. Daar moet wat achter zitten. De aartsvadersfamilies krijgen bijzondere beloften van een groot nageslacht, maar ze beginnen met onvruchtbaar te zijn. Waarom toch? Misschien moet ze wel eerst leren wat ‘onvruchtbaar-zijn’ is. Want er zijn zoveel mensen onvruchtbaar. Als je niet wat dat is, kun je ook niet goed zorgen voor een ander, die in zo’n situatie zit. De aartsmoeders beginnen vanonder aan de ladder in de maatschappij! En hopelijk leren de aartsvaders mee.

Het doet dan wel eigenaardig, zoals in ons verhaal, dat de hemelse bezoekers komen vertellen: volgend jaar krijgen jullie een zoon, volgend jaar is ’t einde van de tunnel, dan is er toekomst. Sara, Abraham, voor jullie ook.

Dan moet je toch eens lachen zeker? Sara zat in haar tent en hoorde die mannen zo bezig, samen met Abraham: ja, Abraham, ge zijt wel hoogbedaagd, maar volgend jaar hé… gaat er een hemels kindje komen.

Sara hoorde het en lachte in haar binnenste, zo’n beetje achter haar vuistje. Zo van, dat geloofde zelf toch niet hé. Zou ik, met Abram, zo oud, nog minnelust hebben?

Maar de mannen hadden het op een of andere manier gehoord en vroegen: waarom lacht Sara? Zou dan voor de  ENE iets te wonderbaar zijn, om de natuurwetten te doorbreken, om het altijd gezegde: dat kan toch niet, dat gaat niet, te doorbreken? Zou dat niet mogelijk zijn zo toekomst te maken? Neen?

Zitten wij vast aan de patronen van de machtigen die ons wijsmaken: zo alleen maak je toekomst! Griekenland: zo alleen, hé, en luisteren hé. En zie je dat vingertje? En ondertussen de rijke reders, die de grootste vloot van de hele wereld hebben, gaan lopen met al het geld en geen cent belasting betalen?!

Wel, zeggen die bezoekers van Abraham, wij brengen op een andere manier toekomst… en Sara lachte! Nee, zegt ze op de vraag van de ENE, ik heb niet gelachen. Jawel, zegt de bezoeker: je lachte. Altijd dat ‘lachen’, in het Hebreeuws het werkwoord ‘Izakken’: wij hebben geïsakt, zij isaakt, zij, zie ze eens isakken?! En maar lachen… Dus, de God van Isaak, is de God van de lach, van de vreugde, van de toekomst, waardoor je kunt lachen!

 

Je hebt ook verschillende betekenissen van dit werkwoord, wat blijkt uit onze lezingen: er is ook een lachen uit ‘ongeloof’, zo van: ’t is niet waar hé, dat kan toch niet?! Allé? De armoede hier in Antwerpen, en speciaal in deze wijken van Borgerhout en de Seefhoek, zullen opgelost worden – alle, dat is toch ongelooflijk, dat kan toch niet?!

Een andere lach is die van Sara als ze effectief het kind gekregen heeft: ja, ’t is toch waar. Ik noem het zo: zij/hij lacht, Isaak: “dat er gelachen wordt, zegt ze, eenieder die ’t hoort, om mij, dit is wat God heeft gedaan” (Gen.21,6).

Dat moet toch ook wat zijn, als je jarenlang er hebt naar uitgekeken, het ging niet, de toekomst kwam niet, en plots dringt het door. Dat kan persoonlijk zijn, maar eveneens maatschappelijk! Hoe belangrijk is dat niet voor mensen, dat ze weer kunnen lachen? Opademen, bevrijd kunnen lachen. WE mogen om Sara lachen, zegt ze: ’t is toch te zot?

 

Nu is er nog een derde betekenis aan ‘lachen’. Dat kwamen we tegen in die tweede lezing: Isaak en Rebekka zijn aan het lachen, aan het fikfakken. De situatie was echter vrij benard eerst: er was hongersnood in Israël, zij zijn gevlucht naar het land van de Filistijnen, Gerar genaamd. Dat wil zeggen, het land van de vreemdelingschap. Daar ben je een vreemdeling. Dat wil zeggen, toch niet zoveel te zeggen. Rebekka was een mlooie vrouw staat er, dus, wat gaan die Filistijnen met haar doen? Isaak is ook bang en zegt tegen de koning  Abimelech dat Rebekka zijn zuster is. Dan zullen ze hem in ieder geval niet doden om haar te kunnen krijgen. Wie weet redden ze het samen wel.
ondertussen, in datzelfde stukje heeft God ook weer aan Isaak een groot nageslacht beloofd. Hetzelfde als met Abraham. Ja, vanzelf gaat dat niet. Dus, staat er dat Isaak met Rebekka aan het fikfakken was. Isaak dolde met Rebekka, ze stoeiden met elkaar. Toevallig kwam Abimelech langs en die had dat door het raam gezien. Hé, is dat broer en zus?! Hier staat ok weer het werkwoord ‘isakken’, fikfakken.

Zeg, Isaak en Rebekka, kom eens bij mij: wat was dat daar? Jullie zijn precies toch amn en vrouw hé, of toch mannetje en vrouwtje aan ’t spelen? Waarom heb je dat niet gezegd? Ja, ik durfde niet… Neen, maar ik zal jullie beschermen. Er mag geen man aan Rebekka zich vergrijpen, of hij krijgt met mij te doen! En jullie mogen verder fikfakken hier in Gerar. Mooi toch hoe de bijbel de underdog op een onverwachte manier nabij staat.

 

Zo is de God van Isaak. Lachen in al zijn verschillende betekenissen: vrolijk, soms twijfelend, maar daaronder iets: ’t zal toch niet waar zijn hé? Als dat eens waar is… zo lachen. En het lachen in het minnekozen, het fikfakken. Liefkozen is te braaf vertaald: het is ze dolden met elkaar…

 

Zo brengt de God van Isaak vreugde, ook onder moeilijke omstandigheden. Een God van levenden, en daar hoort zeker lachen bij, in  de vele variaties van lachende mensen!

 

 

AMEN

 

 

 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

April 2018
M D W D V Z Z
26 27 28 29 30 31 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 1 2 3 4 5 6

Nieuw

 

Kijk naar Nieuws- Rondom de Vleugel

Inloggen