20.03.2010 Geloof ,Hoop, Liefde

Toelichting werd gehouden door Dr. Egbert Rooze.

 

Prediking AGAPÈ = Solidariteit = Liefde

1 Cor.13

Dit hoofdstuk behoort tot de bijbelse toppers om bij een huwelijk te lezen. Het ‘hooglied der liefde’ noemt men het ook wel. Het heeft met het boek Hooglied te maken, maar het is toch anders. Bij Hooglied gaat het echt om de liefde tussen een jongen en een meisje, tussen – officiëler gezegd, maar dat hoeft niet per se – tussen een man en een vrouw, zelfs als zinnelijke liefde. Bij dit hoofdstuk uit Korinthe is dat veel minder. Het gaat eignelijk over de gemeenschap, de kerk, de geroepenen, de ekklèsia: hoe zijn zij een voorbeeld voor een alternatieve manier van samenleven?

In de kerkgemeenschap van Korinthe speelden heel wat spanningen, die dat voorbeeld konden ondermijnen. De verschillen tussen rijk en arm in zo’n havenstad. Die waren vaak enorm groot. Ook de verschillen tussen Jood en Griek waren niet te onderschatten. Joden voelden zich, godsdienstig gezien, vaak toch meer dan Grieken. Het derde onderscheid was het gender-onderscheid, tussen man en vrouw. Ook dat speelde sterk in die eerste christen-gemeenten. Hoe ga je, met al die verschillen, de tafelgemeenschap aan? Hoe ga je echt delen?

Daarbij komt ook dat mensen verschillende talenten hadden, ‘gaven’ genoemd. De één beriep zich op de gave van profetie, de ander op de gave van de tongentaal, een derde de gave om de H. Geest goed te verstaan, wat juist in die beginnende christen-gemeenschappen niet eenvoudig was. Wél dreigden die onderscheiden gaven ook gaven van ‘zelfbevrediging’ te worden: kijk eens wat ik kan! En er waren er altijd die daarnaar opkeken: wel, wel, fantastisch! Door dit hele gedoe dreigde die gemeenschap dus werkelijk uit elkaar te vallen.
Paulus ziet een oplossing en hij gaat daarvoor het zelfdzame woord ‘agapè’ gebruiken. Dat is een andere manier van zich met elkaar verbinden, van ‘er-zijn’ voor elkaar.
’Liefde’ vertalen de meesten agapè, maar eigenlijk zegt dat te weinig in ons taalgebruik. Dat woord agapè in het Grieks, kwam ook bijna niet voor in de omgangstaal van de Grieken. Ze gebruikten dat woord eigenlijk niet. Ze kenden wel ‘eros’, de erotische liefde, maar niet deze agapè. Dat is hetzelfde met ‘dienen’, ‘diakonein’ in het Grieks, diaken-zijn. Dat kende ze eigenlijk ook niet in onze betekenis nu, want ‘dienen’ was iets minderwaardigs, de slaven ja, die ‘dienden’, maar niet een volwassen man?!

Dus, die woorden zijn opnieuw geijkt in het frisse ontluikende christendom, in het messiaanse leven: dienen, ‘liefde’, ‘solidariteit’. Eigenlijk zou je agapè in deze hoofdstukken veel beter met solidariteit vertalen. Dat is ‘elkaar vasthouden’, oog blijven houden voor de ander, die niet laten vallen. Er vallen er al genoeg.
Ik wil u eens een voorbeeld geven, hoe u het verschil tussen solidariteit en liefde goed kunt aanvoelen: wees solidair met de vluchteling, of heb de vluchteling lief?!

Je hoeft de vluchtelingen niet allemaal ‘lief’ te hebben – oh, wat een lieve vluchteling is dat, hij is toch zo sympathiek!Er lopen ook ambetanteriken tussen! – neen, er wordt wel gevraagd om solidair te zijn met die vluchteling, met hun situatie, met hun gediscrimineerd worden. Ze staan toch in de situatie van de zwakken!

Dat is nu de kern van de oproep van Paulus. Je hoeft niet per se alle mensen lief te hebben, wel solidariteit betrachten. Het gaat niet om de affectie, maar om te zien in welke situatie iemand verkeert, en daarin op te treden. Heb de vreemdeling ‘lief’ als jezelf. U kent misschien die bekende tekst wel uit het OT in Leviticus. Daar staat ook het woordje ‘liefhebben’, maar juist ook bedoeld als: zie zijn/haar situatie, doe er wat aan.
Wel, zo wordt die gemeenschap van Korinthe ook opgeroepen met elkaar solidair te zijn, niet uit elkaar te vallen. Laten we eens proberen zo 1 Kor.13 te lezen:

Al had ik profetische gaven en wist ik alle geheimenissen, en had ik een geloof zodat ik bergen kon verzetten, maar ik had de agapè, de solidariteit niet, ik ware niets.

Solidariteit heeft een lange Adem, die praalt niet, die blaast zichzelf niet op, ze zoekt zichzelf niet. Ze rekent ook het boze niet aan, ze verheugt zich niet over ongerechtigheid, maar verheugt zich over waarachtigheid. Solidariteit kan alles aan, alles verdraagt ze, aan allen vertrouwt ze zich toe, op alles hoopt ze, in alles houdt ze stand...

Je voelt wel dat Liefde met een grote L hier ook kan genoemd worden, toch is de vraag of solidariteit dat niet sterker uitdrukt. Je staat er samen voor en je moet er zo doorheen. Met Liefde geef je een andere richting aan, denk je het ook alleen aan te kunnen. Nee, zegt Paulus: samen ervoor gaan. Je moet je niet laten uiteendrijven, ook onderling niet, want het messiaans experiment is té belangrijk. In die eerste christengemeente zitten, zoals gezegd, verschillende mensen: hoog en laag, heer en knecht, man en vrouw. Dat was een groot verschil toen. Als je dus pleit voor gelijkwaardigheid, ook tussen Jood en Griek, de zogenaamde ‘echte gelovige’ en de niet-echte gelovige!Ze zitten in die gemeentes samen om de wereld te laten zien: zo komen we verder als tegenbeweging in deze wereld, in solidariteit. En...hier en daar licht die agapè al op. Mooi is dat!

Was Christus ook niet zo? Hij die het beeld van de vader was; dat is: God is solidariteit. Wie in zijn solidariteit blijft, blijft in Hem. Die leerling leert het en gaat dat dan ook omzetten in de praktijk.

En zo eindigt dit mooie hoofdstuk: wat blijft is vertrouwen, hoop en agapè deze drie.
1. Vertrouwen: tot hen te behoren die bevrijd willen worden. Dat geloof vasthouden.

2. De gemeenschappelijke hoop uitdrukken: de hoop op volkomen menselijkheid die zich doorzet en komen zal.
3. Solidariteit oefenen
Zonder solidariteit is vertrouwen en hoop nauwelijks mogelijk. Solidariteit is geleefd vertrouwen. Solidariteit is geleefde hoop. Je merkt het beter als het wordt gedaan.
Daarom de conclusie van Paulus: de grootste van deze drie is die solidariteit, die bijzondere agapè!

Amen

 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

Januari 2018
M D W D V Z Z
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4

Nieuw

 

Kijk naar Nieuws- Rondom de Vleugel

Inloggen