10.05.08 Handelingen

Toelichting gehouden door Joppy Schiltz

3.- ‘En ze verstonden elkaar’ .  Zaterdag 10 mei 2008.    Toelichting

 

Het verhaal hebben we zopas gehoord. Voor de ouderen en kerkelijkeren onder ons, voor de zoveelste maal. Ook dit vreemde verhaal over het Pinkstergebeuren.

 

Na de gruwelijke moord op Jezus, was hun wereld ingestort. Zijn leerlingen hadden zich niet erg dapper getoond. Allen gevlucht. Alleen Petrus en Johannes waren op hun stappen teruggekeerd, verscheurd tussen hun schrik voor het eigen hachje en hun immense liefde voor hun dierbaarste maar zo moeilijk te begrijpen vriend. Petrus volgde tot bij Kajafas maar gaf het op in een smadelijke aftocht. Johannes toonde zich openlijk onder het kruis, als enige van de 11, na de katastrofe van Judas.

 

Daarop volgde een verdoken leven tussen Olijfberg en het bovenvertrek in Jeruzalem waar ze verblijf hielden die eerste dagen en weken. Ze, dat zijn de 11, Jezus’ moeder en zijn dichtste vrienden, vriendinnen en familieleden. Het waren zwarte dagen.

Ik stel mij voor dat ze over Hem praten, herinneringen ophalen, Maria over haar kennismaking met Jozef, haar verloving en huwelijk, over de tijd van haar zwangerschap, Zijn geboorte, Zijn jeugd en Zijn weggaan van huis. De anderen over alles wat ze met Hem beleefd hebben, Zijn gedrevenheid, Zijn opkomen voor zwakken, armen, verschoppelingen, hopelozen. Zijn krachtig optreden tegen de misbruikers van macht en van geld. Ze verhalen aan mekaar Zijn verhalen, Zijn gelijkenissen, Zijn lering, Zijn lezing van de Thora, Zijn opzoeken van stilte, Zijn bidden, Zijn groeiende verbondenheid met Israëls JHWH die hij herhaaldelijk Vader noemt en zo dichterbij brengt en menselijk maakt.

Zo verrijst hun Jezus in hun verhalen, en weten ze Hem gaandeweg levend. Door Maria aan het graf en door Petrus, door de 2 leerlingen op weg naar Emmaüs, door Thomas, door Zijn Hemelvaart. Zo verrijst Jezus in hun herinneringen, in hun hart en voor hun ogen.

Zo werken ze zich door hun rouwproces.

 

En dan kwam die fameuze dag van het Pinksterfeest.

Ze zaten weerom bijeen. Allicht hadden ze samen veel en lang gesproken, overlegd en gebeden , oude teksten en psalmen gelezen, over Jezus, over wat gebeurd was en wat zou moeten gebeuren en over dat koninkrijk van God waarover Hij het steeds maar had. Hoe gaan ze nu verder met die Jezus, die ze niet meer los kunnen laten? Ze bemoedigden elkaar en maakten plannen.

 

En dan beleefden ze plots iets enorm indringends, in merg en been, in hart en nieren. Allen tegelijk, een intens groepservaren. Inzicht, geloof, hoop, overtuiging, kracht, openheid, moed, alles viel samen. En liefde. Nu kan het gebeuren, nu moet het gebeuren, de tijd is rijp. Wat ze daar op dat eigenste moment ervaarden, was onbeschrijfelijk. Lucas tracht dat uit te beelden als een hevig gedruis en felle windvlaag die uit de hemel kwam en het hele huis vulde. En een soort vlammen die verschenen als vurige tongen die zich op ieder van hen neerzetten. “Allen werden vervuld van de heilige Geest en begonnen op luide toon te spreken in vreemde talen, zoals hun door de Geest werd ingegeven.” Ze verstonden elkaar en ze gingen naar buiten, deuren wijd open en naar de mensen toe. En al die mensen bleken ze aan te spreken en ze bleken door hen begrepen te worden.

 

 

- 1/3 -

- 2/3 -

 

Oosterhuis beschrijft dat in zijn boek ‘Deze geboren vreemdeling’ (p. 169) als volgt: “Daar stonden wij, Egyptenaar en Arabier en Elamiet; en jij uit Kapadocië, en jij, zwarte, uit Cyrene, en ik van Kreta – daar stonden wij uit alle volkeren onder de hemel, menigte vreemdelingen, te hoop gelopen rondom twaalf mannen uit Galilea die in koor staan te roepen met zwaaiende

armen en vonkende ogen. En wat gebeurde? Wij verstonden. Jij, Arabier, hoorde ze zingen,

zingen was het, in het Arabisch, en jij, Romein, in het latijn. Wat zongen zij? Een psalm van David: ‘Gij laat mijn ziel niet aan het dodenrijk. Wegen ten leven hebt Gij mij doen kennen. Gezegend om uw Naam “Ik zal er zijn”.’ Dat zongen zij, de grote werken van Ik zal er zijn, en wij verstonden, ieder in zijn eigen taal, jij in jouw geboortetaal, ik in mijn moedertaal.”

Babelse spraakverwarring was overwonnen. Onverstaanbaarheid wordt volledig begrijpen. Eensgezind en verscheiden, aanvullend, apart en volledig.

 

De kracht van Jezus deed de apostelen en leerlingen uitbreken uit hun besloten zelf, naar mekaar toe, naar de mensen toe, naar alle mensen over de hele wereld toe. Op weg! Van Jeruzalem naar Galilea, Judea en Samaria en tot Rome het uiteinde van de aarde: mensen van de Weg.

Op die weg bleek snel dat bestaande regels en voorschriften moesten worden aangepast. Denk maar aan Petrus bij de Romein Cornelius (10, 28) ‘U weet dat het Joden verboden is met niet-Joden om te gaan en dat ze niet bij hen aan huis mogen komen, maar God heeft me duidelijk gemaakt dat ik geen enkel mens als verwerpelijk of onrein mag beschouwen.’  Ook verschillen van meningen en opvattingen doken op met soms ernstige conflicten voor gevolg, zoals over de doop van de heidenen (11, 1-18) en de verplichte besnijdenis (15,1-15).

Vanaf het begin werden belangrijke stappen gezet op het vlak van concrete bewoording en levenswijze, van aanpassing en inculturatie. En dit in trouw aan de oorspronkelijke inspiratie van Jezus’ boodschap en leven.

 

Mensen van de Weg, sedert 2000 jaar, van generatie tot generatie tot bij ons, onze beurt. Aangeboden, uitgenodigd, geroepen, aangevuurd door de Geest van Pinksteren.

Wij hier in onze tijd en in onze samenleving van polariserende ideologieën, verscheidenheid van opvattingen, culturen, religies, nationaliteiten, ongelijkheid in kansen, bezit en toekomst.

Hoe gaan wij daarmee om? Hoe leven wij daarin en hoe beleven wij dat in onze multiculturele samenleving en de arbeids- en asielimmigratie?

In Knack (nr.70 april) las ik een interview met de Duitse filosoof Jürgen Habermas.

Daarin pleit hij in verband daarmee voor een tolerantie die niet alleen een kwestie is van wetten toepassen. Ze moet ook in het dagelijks leven een praktische uitoefening kennen. ‘Tolerantie houdt in dat mensen met een verschillend geloof of zonder geloof elkaar overtuigingen toestaan die ze zelf afwijzen. Die erkenning mag niet verward worden met de waardering van de andere culturen en levenswijzen. Erkenning heeft te maken met het besef dat men deel uitmaakt van een inclusieve gemeenschap van gelijkgerechtigde burgers…’

 

Een beschrijving van wat de Geest doet geeft Paulus in zijn Galatenbrief: “De vrucht van de Geest is: liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, trouw, zachtheid en ingetogenheid” (Gal.5,22).

Ook is er een oude gewoonte om te spreken van de zeven gaven van de heilige Geest, ontstaan naar aanleiding van Jesaia 11, 1-3, waar de geest van wijsheid, verstand, raad, sterkte, kennis, godsvrucht en vreze des Heren rust op de Messias.

 

 

- 3/3 -

 

Ik zou dat allemaal gerust willen onderschrijven, maar wel op voorwaarde dat al die vruchten of deugden of gaven ingevuld en verbreed worden naar de mens toe, naar de ander. Ze krijgen hun volle zin wanneer we er iets mee doen, er iets mee uitrichten: bevrijding en gerechtigheid, zoeken en vinden van onszelf en elkaar.

 

Deze Geest van Jezus wens ik ons allen toe, onuitblusbaar vuur, telkens opnieuw aangestoken en opgerakeld door mensen, ook door deze Vleugel.

 

Joppy Schiltz

 

Voorbeden.

 

Een mantra-litanie voor Pinksteren op de Hymne “Veni Creator”

 

Ik wil hierna een aanzet geven, die ieder die wil voor zich kan verder zetten en aanvullen zo lang als men maar wil.

 

Veni, creator Spiritus

mentes tuorum visita

imple superna gratia

quae tu creasti pectora.

 

Kom scheppende Geest,

bezoek begeester ons

vervul ons hart,

uw scheppende kracht.

 

+++++

 

Veni creator Spiritus

open mij tot uw verstaan

kom scheppende Geest

kom vuur mij aan

 

veni creator Spiritus

open mij tot vele anderen

kom scheppende Geest

van alle wegen weg ten leven

 

veni creator Spiritus

jouw naam Ik zal er zijn

kom scheppende Geest

dat mensen mensen zijn

 

veni creator Spiritus

vuur van liefde

kom scheppende Geest

tranen vreugde lachen

 

veni creator Spiritus

verlicht ons mens en wereld

kom scheppende Geest

bevrijding van onszelf en van elkander

 

veni creator Spiritus

wees vrede en wees rust

kom scheppende Geest

wees onrust tot voleinding

 

veni creator Spiritus

verscheidenheid en anders-zijn

kom scheppende Geest

vernieuw maak alles nieuw

 

veni creator Spiritus

doe versta ons

kom scheppende Geest

zachtheid liefde kracht

 

veni creator Spiritus

ontmoeting diep en eindeloos

kom scheppende Geest

in Jezus ons nabij

 

veni creator Spiritus

in deze onze Vleugel

kom scheppende Geest

jouw naam Ik zal er zijn

 

veni …

kom …

veni …

kom …