15.03.08 Broederlijk Delen

Toelichting gehouden door Annie Thys

Lieve mensen,

 

Ik wil ons even voorstellen. Jules Van Looveren, 25 jaar als missionaris in Haïti en Annie Thijs , 5 jaar geleefd, gewerkt en van de gastvrijheid van de Haïtianen mogen genieten.: Jules in de bergdorpen of het eiland, ikzelf in de hoofdstad Port-au –Prince.

 

Jullie zijn nu vertrouwd geraakt met het thema van deze vastencampagne: ”HAITI HEEFT OOK TALENT.” Verwijzen naar de lezing van Ez: God doet mensen thuiskomen en opstaan…

Wij woonden in een land waar naast ellende, strijd en het kwaad van de macht, ook praal en pracht en de minzaamheid een rol spelen…

Wij leefden in een land en met een volk en een cultuur waar je niet zomaar doorheen kijkt. Haïti is een ingedeukte smeltkroes van oorspronkelijk Afrikaanse en koloniale tradities, die gemengd werden en steeds meer worden, met een niet te stuiten drang naar moderniteit en extravagantie..

Een land dat je ; eenmaal je er bent geweest, je telkens weer opnieuw binnenhaalt, je vasthoudt, je opeist en toch mysterie blijft.

Haïti: welkom in het land van de dubbelzinnigheid!!

Stefaan Vandebroek, de schrijver van het levensboek “JOACHIM” trok twee maanden naar Haïti en kwam terecht in Cap Rouge : een dorp in het noorden van Haïti. Hij leefde daar  tussen de mensen en volgde vooral de familie van Joachim en zijn lieve vrouw André Rose. Hij ontdekte een volk dat vooruit wil, dat vecht voor zijn bestaan; dat een ongelooflijke kracht en veel talent in zich draagt maar structureel(zonder wegen, water, elektriciteit, transportmogelijkheden)   verwaarloosd door de overheid,  tracht te overleven.

Wie zijn die Haïtianen?

Zij stammen af van de slaven die na 1500, nadat Christoffel Colombus Amerika had ontdekt, ingevoerd zijn van de westkust van Afrika.

In hun onderbewustzijn dragen de Haïtiaanse mensen nog steeds de sporen en de trauma’s mee van deze slavernij. Het bemoeilijkt ook onbewust de ontwikkeling van het land.

De Franse kolonialen die nadien Haïti bezetten tot 1804, hebben er ook weinig aan gedaan om zich te vermengen met deze zwarte bevolking zodanig dat zij verstoken bleven van een normaal beschavingspeil. Hun ontwikkeling verliep b.v. gans anders dan in de Dominicaanse Republiek (vormt met Haïti  eiland Hispanola) waar de Spaanse bezetters zich vermengden met de zwarte bevolking.

Enkele statistische antwoorden zijn dikwijls de gemakkelijkste op de vragen in deze vastentijd: in 2003 telde de natie 8,4 miljoen inwoners. Ieder jaar zou dit aantal aangroeien met 200.000 zodat er ongeveer 9,4 miljoen inwoners in 2008 kunnen leven. Meer dan de helft is jonger dan 21 jaar en 65% jonger dan    15 jaar. 60% woont in het binnenland waarvan 50% landbouwer of visser is of handel drijft. Met deze mensen werkte Jules..

Van de personen boven de 10 jaar kan in de stedelijke gebieden 80% lezen en schrijven, in het binnenland is dit 47%

Voor het koken gebruikt 9 op 10 huishoudens hout of stro , en de stad gebruikt nog steeds 86% houtskool om op te koken.

Een handgreep slechts en er zijn er meer die ons onthutsen..Wat gaat er toch mis in dat land dat chronisch blijft behoren bij de allerarmsten in deze wereld? De uitbouw van duurzame en goed ondersteunde projecten blijft noodzaak;

Welk is nu de kracht van de Haïtiaanse mensen om verder te werken ondanks alle misprijzen van hun overheid?

Die boerenbevolking die op kleine grondpercelen met hun grote families meestal trachten te overleven is op vele plaatsen goed bezig.”Men wil zich steeds meer organiseren, daar kan ik van getuigen” zegt Jules

“Ik had in mijn parochie Mombin Crochu een bloeiende landbouwcoöperatieve met toentertijd (1970 tot 1989) al 1100 leden.

Het functioneringskapitaal kwam van de leden zelf. Ik had een team van 6 animatoren: 3 vrouwen en 3 mannen die verantwoordelijk waren voor de vorming van de leden. Hun salaris kwam van B.D.”

Ook dat vinden we nu terug in Cap Rouge. Het project met de boeren die werken aan teeltverbetering, aan een goede afzetmarkt, die transport naar de stad willen organiseren, wordt ondersteund en gecoördineerd door VEDEK , een overkoepelende boerenorganisatie die gefinancierd wordt door B.D.

Zelfs indien de centrale overheid van Port-au-Prince haar verantwoordelijkheid naar de landbouwbevolking in Haïti niet opneemt zullen de boeren en boerinnen hun lot zelf in handen nemen en bewijzen dat zij het wel kunnen. Zij kunnen samenwerken. Zij organiseren zich op hun manier opdat er iedere dag voedsel in huis zal zijn, dat de kinderen naar school kunnen, dat er betaalbare gezondheidszorg in de buurt is, door een dispensarium te bouwen en een verpleegster te betalen..

Ik werkte in de stad in vier volkswijken met een 4500 vrouwen die leefden van voedselprogramma’s en steun vanuit “plan de parrainage” programma…Na één jaar heb ik een team gevormd met enkele sociale werkers en gestopt met die sinterklaaspolitiek.. zelf aan de slag en hun eigen lot leren in handen nemen met steun van ons;; DEscayette..de school… de electriciteit…dispensarium..enz!

Waar halen deze arme uitgebuite mensen hun kracht? Vragen  die de diepste Haïtiaanse be- ZIEL-ing aftasten, vragen naar religie, geloof, gebed komen minder aan bod en de antwoorden zijn zoveel brozer.. En toch heel bepalend…

De Haïtiaanse mensen zijn heel gelovige mensen. Godsdienst is verweven met hun dagelijks leven. Wij kunnen ons dat nog moeilijk voorstellen in deze totaal geseculariseerde wereld waar God bijna uit verbannen is en de techniek de bovenhand heeft..Hun geloof is eenvoudig en wordt beleefd in gemeenschap.

Het Haïtiaanse geloof is ook sterk vermengd met de voodoocultus: talrijke geesten stonden hen bij en hadden kracht over hun leven en alle natuurelementen. Er was evenwicht. MAAR: De blanke meesters echter eisten van hun slaven bekering op. Er moest dus geheimtaal komen. Geesten kregen de naam van katholieke heiligen, de oppergeest werd God en Ezili, de vrouwelijke geest van liefde werd de H. Maagd. De voodoopriesters en priesteressen zochten de duisternis op, ver weg van de niet begrijpende meesters. Enkel het intense geroffel van de tamboers en de scherpe gezangen konden ze horen…tot op vandaag!

Gespletenheid, angst , uitbuiting en onwetendheid onderbouwden met zwarte magie de  rituelen…tot op vandaag.. Dit is de  rem op de ontwikkeling: veel angst. Indien het goede voodoopriesters en priesteressen zijn kan het ondersteunend en bevrijdend werken in de ontwikkeling van de mensen.

Straks lopen de kerken in Haïti  weer vol; dan kan hun zoektocht naar de Ware Bevrijding opnieuw beginnen.. op Goede Vrijdag schreeuwen ze hun lijden uit, niets remt hen nog; op Pasen zal hun geloof in een ontzettend sterk gezongen ALELOUYA klinken;;;

Zij danken jullie

 

 

Voorbeden

Laat ons in deze viering bidden met Joachim, André Rose, de kinderen Fanfan, Mitou, , met alle 10 Haïtianen afgevaardigd vanuit de KIRO en andere organisaties en  die hier in Vlaanderen rondgingen en hun gaven, talenten, noden en verlangens met ons deelden ten dienste van hun kleine mensen die roepen om hulp en ondersteuning in hun bevrijding.

 

 

Laten we vooral bidden voor onszelf dat we blijven geloven in de creativiteit, de doorzetting, de hoop van deze minzame, hardwerkende Haïtiaanse mensen en al die mensen uit het Zuiden die dromen van een beter bestaan.

 

Laten we bidden dat we de gerechtigheid helpen zegevieren, de liefde en de vrede zodat de vliegers mogen blijven opgaan boven de bergen van Haïti .

Zo zorgen wij ervoor dat Haïti nog meer zijn talenten kan doen groeien en hun eigen plannen voor een betere wereld kunnen realiseren…