2017.12.30 een avond vooraf aan Oud jaar

ELEU : een vormingsmethode in de stroom naar een meer delende wereld.

Meer dan een decennium geleden speelde mijn zoontje van vier op het pleintje voor de deur. Met een bal en een schop had hij al snel een speelkameraadje van zijn leeftijd gevonden, kinderen zijn daar gemakkelijk in.  De mama van het jongetje kwam naar me toe en zei : "ik weet nog niet wat ik wil zeggen, maar ik wil graag contact met je maken". Ik was verrast : wat een leuke openingszin om naar iemand toe te stappen die je niet kent!  We raakten aan de praat : allebei alleenstaande moeders met een zoon, dus we hadden wel wat raakpunten.

Van het één kwam het ander, we gingen samen op weekend naar de Ardennen met de tent. Het viel mij op hoe Hilde, want zo heette die mama, ongelooflijk goed kon luisteren, heel uitnodigend, warm aanwezig.  Op een gegeven moment zei ik haar dat ook : wat kan jij goed luisteren !  "Dat heb ik geleerd bij Eleu", zei ze.  "Eleu ?" zei ik, "nooit van gehoord!"

Hilde legde uit :"Eleu is de afkorting van Eleutheropedie waarin twee griekse woorden zitten : elefteria (vrijheid) en paedea (vorming).  Het is een vormingsmethode waarin luisterbereidheid, wederkerigheid, welwillendheid,  aanwezigheid bij jezelf, en handelen met meer vrijheid centraal staan."

Hilde nodigde me uit voor een kennismakingsavond in de zomer. Ik kwam terecht in een groepje fijne mensen.  De spreker van dienst die avond vertelde eerst wat theorie : het kan iets geweest zijn over Paul Ricoeur en de menselijke conditie, of iets over algemene semantiek van Alfred Korzybski, of uitleg over één van de gebruikte werkvormen,. Daarna volgde "de Oefengroep": een oefening in het geven van boodschappen aan elkaar op zo'n manier dat je zo goed mogelijk verwoordt wat je wil zeggen, maar zonder de ander te kwetsen.  Het grappige was dat je je boodschap mocht herformuleren totdat die helemaal goed zat. Je kreeg een helper uit de groep die je daarbij  ondersteunde.  Ik weet nog goed dat ik op een gegeven moment ongelooflijk getroffen werd door de boodschappen tussen twee mensen : er knetterde energie tussen die twee, er was warmte,  er werd gezocht naar goeie woorden die uitdrukten wat er op dat moment moest gezegd worden - het duurde even voor ze zover waren maar ik zag de glans op hun gezicht toen ze daarin geslaagd waren. Ik vond het van een onvoorstelbare schoonheid en zuiverheid.  En ik was verkocht voor Eleu !

Daarna ging ik geregeld met Hilde mee, naar een groep in Mortsel, waar ik langzaamaan meer zicht kreeg op die eigenaardige Eleu, want er bleken nog meer intrigerende werkvormen te worden gebruikt : het Eleugesprek, de Bevrijdingsstappen, het Denken in netwerken, allemaal met de bedoeling om te werken aan een meer vervuld leven voor en met andere mensen, en aan meer rechtvaardige instellingen : een origineel antwoord op actuele crisissen in ons relationeel en sociaal leven.

De werkvormen van Eleu ondersteunen en versterken processen in de richting van het loslaten van het verleden, zodat een toekomst met meer vrijheid mogelijk wordt.

Bv. het tweegesprek : stel je voor dat je een half uur lang mag vertellen wat je hebt meegemaakt, tegen een gesprekspartner, die je niet onderbreekt, geen oordeel velt over wat je vertelt, je niet ondervraagt over het gebeurde, alleen maar aandachtig, welwillend, medelevend naar je luistert, ook als er tranen komen, of blijheid, woede, verontwaardiging...  En je mag je verhaal nog eens opnieuw vertellen, en terwijl je vertelt verandert je zicht erop al een beetje.  Vaak hebben we onszelf verwenst als er iets pijnlijks gebeurde.  Vertellen brengt dan helderheid in een kluwen van gedachten en gevoelens, maar waar kan je dat doen zonder oordeel, zonder wederwoord, zodat je zelf kan beslissen wat je er verder nog mee doet ?

In het Eleugesprek komen de beide gesprekspartners om beurt met hun eigen verhaal,  hebben mededogen met elkaar en geven elkaar de kans de volgende morgen met iets nieuws te beginnen.  Ik heb elke week twee zulke gesprekken, en ze zijn me ongelooflijk dierbaar geworden.

Een andere werkvorm, de Bevrijdingsstap, dient om iets te doen in de richting van meer rechtvaardheid, weg van onderdrukkende gewoonten of structuren.  Met de steun van een Eleu-begeleider en in aanwezigheid van de groep, vertelt iemand een situatie die met onderdrukkende gewoonten te maken heeft : bv een vrouw die door haar baas geïntimideerd wordt, een man die had willen huilen bij een doodsbericht maar zich sterk hield, een kind dat altijd dezelfde bemerkingen krijgt van de juf, een vreemdeling die wordt afgesnauwd aan een loket... In de bevrijdingsstap gaan we samen op zoek naar de maatschappelijke context, naar mogelijke aanpakken, wie bondgenoot zou kunnen zijn, en hoe een eerste kleine haalbare stap in de richting van verandering er zou kunnen uitzien.  Een bevrijdingsstap is een wapen tegen moedeloosheid, tegen het idee dat we er toch niks kunnen aan doen.

Bij een volgende werkvorm, "Denken in Netwerken", heb ik geleerd om mijn ideeën te verwoorden, afgeleerd om te denken dat mijn mening niet van tel is, ingezien hoe heerlijk het kan zijn als een groep aan iederéén de kans geeft om iets te zeggen, een groep waar het toegelaten is om grondig van mening te verschillen, waar verschillen als verreikend worden gezien en een inspiratiebron zijn voor nieuwe ideeën.

Bij al deze werkvormen wordt er veel aan elkaar verteld. Wij weten van elkaar, van  elkaars kwetsbaarheden, en van elkaars pogingen om rechtop te komen en te proberen meer mens te worden.  We zijn daarin beurtelings elkaars toehoorder en het is ons engagement om voor elkaar deze vormingsplek mogelijk te maken.  Iedereen die in staat is om te luisteren, en bereid is om over zichzelf wat te vertellen kan in Eleu meedoen.

Als je wil uitgenodigd worden voor een kennismakingsmoment, kan je je naam opgeven via een mailtje naar : Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. of contact opnemen met :

Kris De Smyter : 0496 69 39 12.

Voorproeven wat eleu is.

Hoe slagen we erin dat te doen wat we echt willen doen?   Wie ooit het boek gelezen heeft van de neurobioloog Antiono Damasio "De vergissing van Descartes" zal beseffen dat ons handelen heel erg bepaald is door biologische wetten en door gewoonten uit onze cultuur, onze familie, ons geloof, enz.   Een aantal van die gewoonten zijn goed, maar een aantal andere zijn hinderlijk om mezelf graag genoeg te zien of om betere contacten te leggen, of om bv meer rechtvaardigheid tot stand te brengen. Deze hindernissen kunnen voortvloeien uit wat ik in mijn eigen geschiedenis heb meegekregen, of uit wat mijn familie of cultuur of status of zelfs geslacht mij voorschrijft.  De manier waarop bv. mijn vader en moeder conflicten oplosten bepaalt ook mijn manier van conflicten oplossen, want hun voorbeeld heb ik als model overgenomen.  De manier waarop deze maatschappij met bv. oude mensen omgaat bepaalt de manier waarop ik over mijn eigen oude dag zal nadenken.  Het is pas als ik me daar bewust van wordt, dat ik eventueel andere keuzes zal kunnen maken, tenminste als ik sterk genoeg ben om tegen de maatschappelijke stromen in te roeien.  De manier waarop ik ontvangen word door een medemens als ik over pijnlijke gebeurtenissen uit mijn eigen geschiedenis vertel, zal bepalend zijn om eventueel een nieuwe weg in te slaan en me van dat verleden los te maken.