2017.10.21 Actualiteitsviering

De toelichting werd gehouden door Jos Clymans.

Zeven manieren om met de onrust van de tijd om te gaan (en de wereld te veranderen)

Uit het grote aanbod van teksten uit boeken, kranten en tijdschriften heb ik er met het oog op deze viering enkele bijeengebracht van mensen die ons iets te vertellen hebben over hoe om te gaan met de onrust van deze tijd. Ik laat ze graag aan het woord. Beschouw het als uitnodigingen die ons kunnen inspireren om de woelige wereld aan te kunnen en misschien een beetje te veranderen.

1 Leef bescheidener                                                                           Zoals we nu bezig zijn, lees ik in de Standaard, kunnen we geen twintig jaar meer voort. Dit is een angstaanjagende tijd: de klimaatverandering, de digitalisering, de ongelijkheid. Het roer moet om. Ik geloof dat we ertoe in staat zijn. Als we onze economie en onze democratie niet compleet anders organiseren dondert het systeem onderuit. Je kan geen economisch model in stand houden, dat gebaseerd is op groei, uitbuiting en vervuiling. Als iedereen hier in het Westen bereid zou zijn een beetje bescheidener te leven, kunnen we het misschien redden. Jammer genoeg vluchten we voor de toekomst, omdat we vooral willen behouden wat we in het verleden hadden.

2 Geloof dat alles goed komt                                                              Soms zie je in een stad betonnen stoeptegels, waar altijd gras tussen groeit. Ik snap niet hoe het overleeft, maar het vindt zijn weg. Precies zo is het met de toekomst: je hebt ze niet in de hand, maar ze baant haar weg. De moeder van Stef Bos had het volgende devies: “Aan het einde komt alles goed. Dus als het niet goed gaat, zitten we nog niet aan het eind.” Volgens mij heeft ze gelijk, ondanks alles wat rondom ons en in de wereld gebeurt. Het is soms moeilijk te zien en het is moeilijk om erin te blijven geloven, maar het is toch – om het met Kant te zeggen – een morele plicht hoop te blijven koesteren.

3 Maak elke dag je bed op                                                                      In 2014 gaf een Amerikaanse admiraal een speech voor de pas afgestudeerde mariniers en hij zei o.a. het volgende: “Wil je de wereld veranderen, begin dan elke dag je bed op te maken. Een opgemaakt bed herinnert je eraan dat de kleine dingen des levens van tel zijn. Lukken de kleine dingen niet, dan ook zeker de grote niet. En heb je een vreselijke dag, dan kun je ’s avonds tenminste rekenen op een bed dat perfect opgemaakt is.”

4 Laat je vooroordelen los                                                             Gandhi, King en Mandela wisten dat het de vooroordelen in het individu waren die ten grondslag liggen van discriminatie en ongelijkheid. Alle drie kenden ze die vooroordelen uit hun jeugd tegen henzelf gericht maar ook in henzelf. Het zijn de muren binnenin die moeten gesloopt worden. “De maatschappij veranderen is niet het moeilijkst; het moeilijkst is jezelf veranderen” zei Mandela kort voor zijn afscheid als president van Zuid-Afrika. Dat is een opdracht die even lastig is als actueel.

5 Volg je moreel kompas                                                                                Vele mensen zoeken naar een moreel kompas voor hun dagelijks leven zodat ze beter kunnen bepalen wat te doen, welke prioriteiten te stellen en hoe met anderen om te gaan. Het inzicht dat je op sommige dingen invloed hebt en op andere niet vind je bij de Stoïcijnen en in vele spirituele tradities. Denk aan het bekende gebed van kalmte van Franciscus van Assisi: ‘Geef me de moed om te veranderen wat ik kan veranderen. Geef me de wijsheid om te accepteren wat ik niet kan veranderen. Geef me het inzicht om het verschil tussen beide te zien.’ Het gaat doorgaans niet om kwesties van leven en dood maar om hoe we ons gedragen ten opzichte van gezinsgenoten, vrienden, collega’s. Of het gaat om alledaagse keuzes die we maken gaande van wat we eten – worden milieu, dieren en arbeiders er beter van of niet? – tot waar we bankieren – werkt de bank mee aan dubieuze wapenproductie of juist aan eerlijke handel?

6 Ga in de stilte zitten                                                                            In “De kunst van de stilte” zegt de auteur: Het vergt natuurlijk moed om uit de drukte te stappen, zoals doen wat noodzakelijk is altijd moed vereist, of het nu de verzorging van een dierbare op haar sterfbed is of het links laten liggen van een geglazuurde donut. En op een moment waarop miljarden andere wereldburgers in schreeuwende nood verkeren, en er in elk leven zoveel is dat gedaan moet worden, kan een pauze nemen of naar een rustige plek gaan zelfzuchtig klinken. Maar zodra je stilzit, ontdek je dat het je in feite dicht bij anderen brengt, zowel qua begrip als qua sympathie. Zoals de videokunstenaar Bill Viola opmerkt is het de man die afstand neemt van de wereld, wiens mouw nat is van erom vergoten tranen. Het gaat er niet om je af te zonderen in je toevluchtsoord of op je bergtop, maar vanuit die herwonnen kalmte terug te keren naar de beweging, de onrust van de wereld.

7 Kijk naar de bloemen en de vogels                                                Volgens Henri Nouwen reageert Jezus ook heel bijzonder op ons onrustig bestaan. Zie Matteüs 6, 25-34. Hij vraagt ons het zwaartepunt te verleggen, het centrum van onze aandacht te verplaatsen, onze prioriteiten te wijzigen. Jezus wil dat we onze aandacht verleggen van “de vele dingen” naar “het enig noodzakelijke”. Hij spreekt niet over het wijzigen van activiteiten, over het veranderen van contacten en zelfs niet over het terugbrengen van tempo. Hij spreekt over een verandering van hart, een hart gericht op spiritueel leven, het Rijk Gods. Zonder afzondering is het vrijwel onmogelijk om een spiritueel leven te leiden. Afzondering begint met het vastleggen van een tijd en een plaats waar we onszelf kunnen leegmaken en alle onrust loslaten zoals hier en nu. Of om het met de woorden van David van Reybrouck te zeggen: Het innerlijk leven blijkt de kiem te zijn voor een krachtig vermogen tot gezamenlijk handelen en collectieve verandering. Die toestand van focus en innerlijke coherentie geeft ruimte voor een geïnspireerde manier van kijken die aanmoedigt tot juist denken en handelen. En dan komt de dag dat we niet meer kleingelovig genoemd zullen worden.

Jos Clymans

Voorbeden: Gelofte aan de mensheid – sutra uit het boeddhisme

Laat ons kalm en evenwichtig ontwaken tot ons ware zelf,                                                   mensen vol mededogen worden,                                                                                              onze gaven ten volle ontplooien ieder volgens eigen roeping,                                                    ons bewust worden van het persoonlijk en het maatschappelijk lijden                                                     en elkaar de hand reiken zonder onderscheid naar man- of vrouw-zijn, zonder onderscheid van ras, natie of klasse.                                                                                                                    Laat ons mededogend de gelofte afleggen mee te bouwen aan een wereld waarin iedereen waarachtig en in heelheid leven kan.

 

 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

November 2017
M D W D V Z Z
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 1 2 3

Nieuw

 

Kijk naar Nieuws- Rondom de Vleugel

Inloggen