2016.01.16 De muzikale huisapotheek

Toelichting werd gehouden door Edwig Abrath.

Muziek is mentale chocolade.


Muziek heeft inderdaad de capaciteit om positieve emoties los te laten.  Zelfs in die maten dat je er van kan wegsmelten.

“Muziek verbroedert, biedt troost, brengt ons tot rust en doet niet enkel onze twee linkerbenen, maar ook onze ziel dansen.”  Tot zover een citaat uit het artikel “wat muziek met ons doet” uit Humo waarin Diana Deutsch, professor psychologie vertelt hoe ze reeds 4 decennia lang probeert het mysterie van de muziek te ontrafelen.

Luisteren naar muziek roept vaak een waaier aan emoties op.  Mensen gebruiken muziek ook om hun emoties te veranderen, om emoties ‘vrij te laten’, omdat die muziek precies bij hun gemoedstoestand past.  Mensen gebruiken muziek voor plezier, troost of om te ontspannen.  Dit kan bij het musiceren en bij het luisteren naar muziek.  Veel luisteraars spelen geen instrument maar gebruiken muziek wel  op deze manier, als een soort stemmingsregulatie zonder pillen, een vorm van oefenen in emoties.

Zelf zingen is een goede manier om je te focussen en om stress kwijt te geraken.  Luidop zingen helpt ook het geheugen te verbeteren.  Als je de tekst van een liedje uit het geheugen leert, verbeter je niet alleen je geheugen- maar ook je luistervaardigheden.

De stem is trouwens het instrument dat we allemaal hebben meegekregen.  Uit onderzoek blijkt ook dat culturen waar veel gezongen wordt of talen waar toonhoogtes een betekenisvolle functie hebben in een toontaal (bvb wanneer eenzelfde woord verschillende dingen betekent afhankelijk van de toonhoogte) ook een grotere gevoeligheid voor toonhoogtes binnen muziek ontwikkelen.

 

De kracht van muziek.

Gerard Bodifée zegt: Kunst is een injectie met een dunne naald.  Kunst komt bij ons binnen via netvlies of trommelvlies.  Smalle openingen waarachter de inhoud kan expanderen. heel veel moet door een heel nauwe opening.  We drukken ons uit in beeld en klank.  En ook die spelen een ongelijke rol.  Het kunstwerk dat zichtbaar is, kan ontroeren, maar een dat hoorbaar is kan overrompelen.  Muziek dringt dieper.  Zij vult de immense ruimte van het binnenste.  Daar speelt zij met de kettingen die verstand en gevoel bijeenhouden.  Verbeelding is niet meer nodig.

Muziek is trilling, en trilling laat golven.  Muziek heeft invloed op water, zet in beweging, laat stromen.  Ons lichaam bestaat voor 70 procent uit vloeibaar en 30 procent uit vaste substantie.   Volgens de chakrafilosofie hebben geluidsgolven zo ook invloed op ons lichaam.

De waterhuishouding van ons lichaam doorstroomt de 2de chakra: de genots- of geslachtschakra.  Dit chakra zuivert ons lichaam, houdt zich bezig met ons lichamelijk welzijn.  Dat betekent dat we het lichaam leren te eren door het te geven wat het nodig heeft – voedzaam eten, rust, plezier, werk en beweging.  Het beheerst ons vermogen om meer plezier in ons leven te hebben en toe te staan.  In deze genotservaring vinden we zowel het genieten van muziek in haar meest pure vorm (als schepping, fantasie, creativiteit) alsook het smaken van o.a. de chocolade.  Het Sanskriet woord voor smaak heet “rasa”, wat letterlijk doorstroming of levendigheid betekent.   Creatieve energie op doorreis dus.

Onze hersenen bereiken de muzieksignalen langs twee verschillende paden: enerzijds bereiken ze de meer vernuftige regionen in ons brein, die proberen een zeker orde te scheppen.  Anderzijds gaan ze direct naar de – evolutionair gezien - oudere gebieden die verantwoordelijk zijn voor onze emoties.

De combinatie van al deze paden maakt wat muziek met een mens doet wonderbaarlijk uniek: waar hartstocht nooit beredeneerd kan zijn, zet de combinatie van passie en koele analyse in muziek je nog meer in vuur en vlam.

De meest authentieke elementen van de muziek liggen in de structuur zelf van de natuur.  Ritme zit in de hartslag, in de draf van een paard en in de beweging van de planeten.  Harmonie vinden we op onverwachte plaatsen, in de elektronenstructuur van een atoom, in de vibraties van een kristalrooster.  Pythagoras ontdekte harmonie in een trillend snaar.  De ontdekking maakte indruk, maar inspireerde niemand tot composities.  Want, niets van wat wetenschap vertelt, verduidelijkt wat muziek is, hoogstens hoe het muziekinstrument werkt of hoe klank zich voortplant.  Muziek is veel meer dan welluidende natuurkunde.  Muziek krijgt haar uitdrukkingskracht door het gebruik van dissonante klanken, syncopische ritmen, tonen en maten die afwijken van het schema.  Ze wekken spanning op en vragen om meer of om verlichting.  Muziek beeldt de angst uit en de verrukking.  Muziek is wetenschap die speelt met klank, en met vuur.  Wetenschap die op drift slaat.

Alexander Borodin moet dat begrepen hebben.  Borodin werd beroemd door zijn opera Prins Igor met de overbekende Poloviaanse Dansen waarin het geweld van de wereld losbarst.  Vurig, oer-Russisch temperament.  Maar Borodin was geen componist van beroep, hij was scheikundige, hoogleraar in de chemie aan de medische academie van Leningrad.  Hij componeerde in zijn vrije tijd, op zondag.  Het degelijke van de wetenschap bewaarde hij in zijn glazen kolven en reageerbuizen.  Het beste liet hij los op zondag.

Nog meer jongens en wetenschap en hun favoriete chocolade:

Ook Einstein hield van Bach en Vivaldi, en vooral van Mozart.  Hij speelde Mozart op zijn viool en zijn spel zou een intens gevoel voor deze muziek verraad hebben.  Het was alsof hij in de sonates van Mozart de elementen terugvond van zijn natuurkunde.  Mozart bleef voor hem puur, alsof hij de muziek ontdekte die altijd al bestaan heeft, sinds de oorsprong van het heelal.  Zoals de wetten van de fysica.

Teller speelde Beethovensonates in de barakken van Los Alamos waar hij deelnam aan de ontwikkeling van de eerste atoombom.

Bestaan er ook muziekliefhebbers met een passie voor wetenschap?  William Herschel, organist en componist van beroep maakte overdag muziek en speurde ’s nachts de hemel af.  Van honderden nevels en dubbelsterren ving hij als eerste een glimp op en in 1781 stootte hij op de planeet Uranus.  ’s Nachts alleen onder de sterren, het oog tegen het oculair gedrukt, zag hij verder dan wie ook voor hem.  Hij was daarom geen wetenschapper, geen echte.  Hij zag veel, begreep veel, maar theoretiseerde weinig.  Geen wonder dat hij componeerde.

Eventueel nog bij een affiche van de Vlaamse Opera

De affiche van de VLO toont een kanarie op een gevelde boom.  Wordt hier gesuggereerd dat de gevleugelde familie van de ‘specht die klopt aan mijn gehoorbeen’ de hoge boom tegen de grond heeft gelegd?  Dit kleine vogeltje symboliseert voor mij de vele opera’s met hun oneindige lijst aan beklijvende melodieën die het zwijgen niet opgelegd kunnen worden.  Die nog steeds uit volle borst gezongen worden en waar we vaak reeds eeuwen onze melomane honger even mee stillen.  Meesterwerken die regisseurs steeds opnieuw inspireren om mee aan de slag te gaan.  Een oud verhaal een nieuwe, eigentijdse gestalte te geven.

Maar er is nog meer: sommige van die werken hebben mensen, soms een heel volk zelfs, wakker geschud, ketens van onderdrukkende dictaturen helpen breken.  Denk maar aan de impact Sjostakovitsj’ muziek op het Russische volk.  De lans die Mozart met zijn Zauberflöte breekt ter verdediging van de toen bedreigde Vrijmetselarij.  Wie beseft dat Beethoven met zijn 9de symfonie, het vredesthema dat we allemaal meezingen, zijn kop uitstak door een gecensureerd gedicht van Schiller te toonzetten?  Werd Verdi niet het symbool voor Vittorio Emanuele Re d’Italia wanneer de Italianen zich herkennen in het overbekende Slavenkoor?  Brak trouwens niet onze eigen Belgische revolutie uit na een opvoering van La Muette de Portici?

De kleine, zingende vogel, kanarie in de mijn, brengt met zijn zoetgevooisd gezang een gans volk in beweging, haalt hoge bomen neer en wijst bittere chocolade als zoethouder af.

Voorbeden:

- Laten we oor en oog hebben voor de kanaries uit de mijn in onze samenleving.  Mensen met depressies, burn-outs die aangeven dat meer geen optie is; dat de limieten overschreden zijn.  Dat we beseffen dat we, door hun signalen ernstig te nemen, erger kunnen voorkomen.  Dat deze mensen zich door ons omarmd weten.

 

- Dat de kracht van muziek onze buitenste lagen mag blijven doordringen.  We zijn blind aan trillingen, maar niet gevoelloos.  Dat wat ons mensen bezighoudt te wijd, te verticaal, te hoog en te diep is voor de vlakke techniek van de landschapsschilder.  Dat we onze omgeving niet bekijken in kleur-arm licht.  Armoede mag niet draaglijk worden of minder hinderen zolang ze alleen armoede kent.  Dat gevleugelde klanken ons hiervoor behoeden.

 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

September 2018
M D W D V Z Z
27 28 29 30 31 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Nieuw

 

Kijk naar Nieuws- Rondom de Vleugel

Inloggen