2015.10.17 Moreel Kompas, zigzaggen en wandelen op de weg?

Toelichting van Jan de Meulder.

In februari dit jaar las ik een krantenartikel van Marjoleine de Vos, redacteur van het NCR Handelsblad.

De aanzet en de inspiratie voor deze tekst is van haar,  dus met dank aan Marjoleine de Vos.

Wees volmaakt, zegt Jezus ergens in de bergrede. Ik schrik er elke keer weer van. We zijn niet volmaakt. Verre van. Heb je vijanden maar eens lief. Ik vind het vaak al moeilijk genoeg om te houden van wie ook van mij houdt en die heeft het op zijn beurt ook niet steeds gemakkelijk met zijn liefde voor mij. We kunnen allemaal pagina’s vullen met de complicaties die komen kijken bij het liefhebben, zelfs van je meest dierbare. Het is soms ingewikkeld en rommeliger dan je zelfs met de bergrede zou kunnen voorzien.

In ons eigen leven botsen we vaak op situaties waar goed en niet goed helemaal niet zo duidelijk te onderscheiden zijn.  Wees volmaakt, een fijne opdracht. Ida Gerhardt schreef in het gedicht “De reiskameraad” over hoe ze in haar jaszak feestelijk een kompas heeft, waaraan nooit iets gemankeerd heeft. Of ik zuidwaarts ga of zigzag, onomkoopbaar, onverbiddelijk richt de magneetnaald zich noordwaarts. Ongetwijfeld heeft dat kompas iets te maken met Ida Gerhardts gevoel voor poëzie. Een andere betekenis die meeklinkt is natuurlijk zoiets als een moreel besef of misschien wel een godsgeloof of een waarheidsidee. Daarheen moet het, zegt dat. Daar is het juiste en het goede, dat is de weg.

Zo’n kompas, daar hebben we allemaal wel eens behoefte aan. Maar zoals gezegd, het leven wil nog wel eens voor onoverzichtelijke, langdurige problemen zorgen. En wijzelf hebben ook nogal wat bedenkingen en die gaan echt niet alleen over goed en niet-goed,  maar ook over praktisch, over gezellig, over geld en tijd, over humeur en ergernis en tolerantie en oprommelen, over iemand die niets lust, of klaagt of zeurt.

Ik noem maar een paar dingetjes die je heel gauw doen zigzaggen, ook al heb je voorgenomen om onverbiddelijk die weg noordwaarts te nemen. Die hele bergrede met haar hooggestemde idealen en haar sterke uitspraken kan je geweldig bedrukken. Want er zijn maar weinig punten waaraan je voldoet. En de mensen die je met zulke teksten om de oren slaan, die ergeren je eerder dan dat ze je opkrikken. Maar ik voel me toch erg ongemakkelijk als ik naar het nieuws kijk, als ik overspoeld word door alle informatie rond de vluchtelingen en hun opvang. Het steekt, want ik doe nooit genoeg voor de wereld.

Misschien is het verlangen om jezelf geestelijk op te zadelen met heel hoge eisen ook niet zo’n geweldig idee. Wie idealen ziet als iets waaraan je voortdurend moet voldoen, installeert een boze rechter in zichzelf, die de hele tijd de maat van je neemt, en ook van anderen. Dan schiet een mens snel te kort.

Beter is wellicht de goddelijke maat te laten waar ze hoort en niet te benauwd te zijn voor de menselijke maat. Het kompas wijst naar het noorden. Ik het noorden staat de bergrede. Streng, hoog oprijzend en onbereikbaar. Dat hooggebergte is niet bedoeld om in aan te komen. Het is bedoeld om je op te richten. Wie wandelt, heeft niet perse het voornemen om uiteindelijk in het noorden te arriveren, die is misschien helemaal niet van plan die kant op te gaan – westwaarts kan ook heel mooi zijn. De kompasnaald wijst naar het noorden , opdat wij weten waar we zijn,  opdat we houvast hebben.

Elk ideaal moet water  bij de wijn doen, anders verandert zo’n ideaal altijd in tirannie, wreedheid en verschrikking. We vormen ons naar het volmaakte, maar we worden natuurlijk niet volmaakt. We leven. En we doen wat we kunnen. Uiteindelijk : “Zijn we  gekend en aanvaard zoals we zijn, zelfs zigzaggend.”

 

 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

Januari 2018
M D W D V Z Z
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4

Nieuw

 

Kijk naar Nieuws- Rondom de Vleugel

Inloggen