2015.04.25 Tekst van mijn leven

Gebed van de arts door Patrick Willocx.

Het zal u niet verbazen dat mijn tekst, een tekst van mijn leven, te maken heeft met mijn beroep van arts dat ik al meer dan 30 jaar uitoefen waarvan 25 jaar als vasculair chirurg.

Veel tijd om te lezen heb je dan niet, tenzij vakliteratuur. Af en toe heb je dan wel eens nood aan een moment van stilte en inkering. En dan lees je op een dag toevallig dit oude gebed.

 

Het 'Gebed van de arts' verscheen voor het eerst in een Duits tijdschrift (Deutsches Museum) in 1783 onder de titel ‘Täglisches Gebet eines Arztes bevor er seine Kranken besucht’ - 'Dagelijks gebed van de arts voor hij zijn patiënten bezoekt' . Het gebed zou uit een oud manuscript komen dat toegeschreven wordt aan de beroemde joodse rabbijn, filosoof en arts uit het Egypte van de 12de eeuw, Moses Maimonides, ook bekend als de Rambam.

 

Sinds het verschijnen van het gebed op het einde van de 18de eeuw ondernamen verschillende historici pogingen om de tekst thuis te brengen en de echte auteur te ontmaskeren.  Men gaat er uiteindelijk vanuit dat de tekst niet door Maimonides, maar wel zo'n zes eeuwen later door de duitse dokter Marcus Herz werd geschreven, die zijn inspiratie haalde bij de Eed van Maimonides.

Hoe dan ook, het is meer dan 200 jaar oud ...

GEBED  VAN  DE  ARTS

Goede God. Gij hebt het menselijk lichaam vol wijsheid geschapen.                         Tienduizenden werktuigen hebt Gij daarin verenigd, die zonder onderbreking actief zijn, om op dat mooie geheel te waken en het met een algehele schoonheid te voeden als een ontvangstplaats voor het eeuwige leven.                                                                                               Zonder oponthoud voeren zij in stilte hun bezigheid uit, in volle orde, harmonie en samenhorigheid.                                                                                                                             Maar wanneer de broosheid van de materie of de ongebreidelde verlangens de juiste orde en de samenhorigheid verstoren, werken de krachten elkaar tegen en valt het lichaam uiteen.

De aarde, het water en de bergen hebt Gij met heilzame stoffen overladen, die in staat zijn het lijden van Uw schepselen te verzachten en van de ondergang af te helpen.

Aan de mens hebt Gij de wijsheid gegeven om het menselijk lichaam uit de ellende te halen en zijn functioneren zowel in zijn normale als zijn gestoorde patronen te herkennen, alsook om de heilzame stoffen uit hun opslagplaatsen te halen, hun goede eigenschappen te onderzoeken, ze te vervaardigen, en ze aan te wenden volgens de aard van de ziekte.

Ook mij hebt Gij uitverkoren om op het leven en de gezondheid van Uw schepselen te waken. Ik sta nu klaar om mijn roeping te volbrengen.                                                                                         Help mij, barmhartige God, in mijn grote taak.

Beziel mij met de  liefde voor de kunst en voor Uw schepselen.

Laat niet toe dat geldzucht, roem en aanzien mijn daden beïnvloeden, want dat zijn vijanden van de waarheid en van de mensenliefde.           Zij zouden mij kunnen doen afdwalen in mijn grote onderneming om Uw schepselen wel te doen.

Verruim mijn hart zodat dit steeds bereid is arm en rijk, vriend en vijand, een goede of een slechte te helpen.                                                                                                                                                  Laat mij in de zieke alleen de mens zien.

Houd in mij een gezond en eenvoudig verstand in leven, dat het aanwezige moge begrijpen en het afwezige naar behoren moge vermoeden.

Laat mijn geest steeds trouw zijn aan zichzelf.

Geef mij de kracht mij aan het bed van de zieke te beheersen, zodat zich geen vreemde gedachten aan mij opdringen.

Laat steeds mijn kennis en ervaring gegrift blijven in mijn geest en waken over het welzijn van de mensen.

Schenk mijn zieken vertrouwen tot mij en mijn kunst, opdat zij mijn voorschriften en aanwijzingen getrouwelijk opvolgen.

Indien wijzere en oudere collega’s mij willen verbeteren en terechtwijzen, laat mijn geest dankbaar en volgzaam zijn. Want de kunst is veelomvattend, en de ene ziet niet wat de andere ziet. Laat mij voordeel halen uit het goede in hen, want zij weten een aantal dingen die mij nog vreemd zijn.

Omgord mijn geest als een pantser wanneer mensen mij bespotten, opdat mijn geest ongekwetst blijve en ondanks andere invloeden de waarheid oprecht zoeke.

Verleen mij, o God, geduld en zachtheid wanneer een zieke mij weerstreeft, verleen mij gematigdheid in alles, behalve in mijn verlangen naar kennis.

Verleen mij bescheidenheid zodat hoogmoedige gedachten over mijn bekwaamheid mijn geest niet vertroebelen.

Laat nooit de gedachte bij mij opkomen dat ik voldoende kennis bezit, maar geef mij kracht, vrije tijd en drijfveer om zonder oponthoud mijn kennis te verrijken en nieuwe te vergaren.

Algoede God, Gij hebt mij uitgekozen om te waken over Uw schepselen in hun leven en dood. Sta mij bij in deze grote taak opdat ze zou slagen.

TOELICHTING

Het is een oud, beroemd gebed dat in talrijke licht verschillende versies vertaald is geweest, voluit of ingekort.

 

Het woordgebruik is wat ouderwets maar ondanks de reeds eeuwenoude oorsprong van deze tekst is hij nog zeer eigentijds en soms zéér kritisch. De inhoud ervan blijft ongelooflijk toepasselijk bij de uitoefening van ons beroep, ook nog in de 21ste eeuw.

Dit oude gebed is een ode aan de wetenschap, waarin de beoefenaar ervan, de arts, ten dienste staat van de mensheid.

Wat er zo mooi is aan dit gebed is de liefde van de arts voor zijn/haar beroep dat een kunst genoemd wordt, en voor de mensen die hem toevertrouwd worden. Als je de taak van arts op je neemt dan weet je dat alles wat je doet ten dienste van de mensen is. Elke dag opnieuw. Je bent bezig met ménsen, en dat zijn geen levenloze machines. Zij hebben een hart, een ziel, gevoelens van hoop, vertrouwen, liefde en dankbaarheid.

De arts wordt voorgehouden dat hij zich niet mag laten leiden door hebzucht of persoonlijke eer. Hoe actueel! Hoe vaak komt het niet voor dat wij, artsen, te veel oog hebben voor het materiële en het technische, de roem en het prestige terwijl het menselijk contact slechts in de schaduw of onbestaand blijft.

Het gebed klinkt een beetje als een moderne versie van de eed van Hippocrates. Voor sommige artsen is deze veeleer de eed van Hippocrites geworden. In onze huidige maatschappij is het soms moeilijk om het beroep van arts zuiver, eerlijk en edelmoedig uit te voeren en voor velen is de verleiding groot om af te wijken van de eigenheid van onze roeping.

Het zou niet mogen dat de arts misbruik maakt van zijn macht, van het vertrouwen en de hoop die zijn patiënten in hem stellen. Helaas zijn er onder ons die het beroep van arts hebben gekozen om zich door wanpraktijken op ongehoorde wijze materiëel te verrijken en zelfgenoegzaamheid uit te stralen. Die bescheidenheid en edelmoedigheid zijn soms ver te zoeken.

Eigenlijk kun je dit gebed in de mond leggen van elke mens die in de uitoefening van zijn beroep ten dienste staat van de anderen. En dat zijn er heel wat, niet alleen in de medische sector maar in gans de sociale sector zo breed als je die maar kunt bedenken, onderwijs, opvoeding, justitie, en ga zo maar verder.

Daarom is dit joods-christelijk geïnspireerd morgengebed van de arts zo mooi, waardig en getuigend van hoog plichtsbesef. Het brengt ons terug naar de essentie van de arts-patiënt relatie op een manier die de tand des tijds heeft weten te doorstaan. Hoe actueel klinkt het niet wanneer gebeden wordt om de rijke én de arme te helpen, de vriend én de vijand, de goede én de slechte.

Natuurlijk is niet elk patiëntencontact bron van een grootmoedige en heldhaftige daad. Meestal trouwens druipt het af van banaliteit en voel je je niet eens zo nuttig omdat de mensen nu eenmaal snel naar de dokter gaan met al hun mogelijke kwaaltjes, zorgen en ongerustheden. Wie ooit in de derde of vierde wereld vertoefd heeft weet pas wat échte ellende is. Maar de kunst is om in de dagelijkse sleur die ene persoon die écht jouw hulp nodig heeft niet te missen.

Aan Ambroise Paré, een bekende Franse chirurg uit de 16de eeuw, wordt volgende citaat toegeschreven:  “Guérir quelquefois, soulager souvent, consoler toujours” . Soms genezen, vaak verlichten, altijd troosten.

Het is niet altijd vanzelfsprekend om je patiënten niet teleur te stellen. Zij verwachten veel van jou. Het belangrijke is niet altijd genezing brengen maar luisteren, tijd maken, er zijn. In een tijdperk waar alles zo snel moet gaan en er voor niets meer tijd is, kan je met een luisterend oor, te zitten op een stoel of de rand van het ziekenbed, een rustende hand op de arm of het been van de patiënt, … soms veel meer bekomen dan met een pilletje of een spuitje.

Die inzet is niet altijd evident. Daarom kan zo’n gebed ons nu en dan doen stilstaan en ons terugbrengen naar de essentie van ons beroep.

Het beroep van arts vraagt nederigheid, bescheidenheid en eerbied. Waarden die bij de persoon van arts niet misstaan.                                         Het vraagt inzicht, fijngevoeligheid, begrip en empathie.  Waarden die ons niet aangeleerd worden.                                                                      Het vraagt geduld, luisterbereidheid, openheid van geest. Waarden die een groot hart vragen.                                                                             Het vraagt kunst en bekwaamheid, honger naar kennis en naar zelfverbetering, en niet in het minst zelfkritiek en eerlijkheid.

Was ík nu eerlijk in wat ik gezegd heb deze avond?

Mijn God, wat is het moeilijk om een goed arts te zijn!

 

 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

Augustus 2018
M D W D V Z Z
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 1 2

Nieuw

 

Kijk naar Nieuws- Rondom de Vleugel

Inloggen