2015.03.21 Migratie en vluchtelingen

De toelichting werd gehouden door Hugo Vereeck.

Nadat deze midrasj mij aangeboden werd, was mijn eerste reactie : natuurlijk ben ik kwaad op het kwaad.

Zeker nu de vele terreuraanslagen bijna dagelijks nieuws geworden zijn. en na de gebeurtenissen van deze dagen, Tunis, Jemen, noem maar op. De wrede en de wraakgierige Adonaï heeft inderdaad een dubbelganger, waarmee ik op weg mag gaan. Het verschil tussen goed en kwaad loopt niet tussen twee categorieën mensen (de goeden en de slechten), maar doorkruist mijn eigen hart. Wij lopen niet met een sticker « goed » of « kwaad » rond.

Terwijl ik nu vaststel dat ik gewoon droevig word bij het horen of lezen van slecht en zee gewelddadig nieuws. En als ik kwaad wordt op het kwaad, is dat vooral het kwaad in mezelf. Het is een lange weg om mijn agressiviteit te kanaliseren en mijn godsbeelden achter te laten.

Als we willen weten hoe wij mensen met de schepping omgaan, met mensen en dingen, dan is het taalgebruik in de bijbel, een geïnspireerd en door mensenhanden geschreven boek,  heel onthullend. Van bij het begin word ik er al voor gewaarschuwd : afblijven van de boom van goed en kwaad.  Heeft de schepper zich soms vergist en een deel van het werk overgelaten aan een of andere satan? “Want het land behoort mij toe en jullie zijn slechts vreemdelingen die bij mij te gast zijn.” schrijft Leviticus (25,-23) De mens wordt daar en in de psalmen en andere boeken bevestigd als de goede beheerder, niet als de bezitter.

Karen Armstrong is een Engelse filosofe. Zij behoort nu tot de spraakmakende auteurs over vraagstukken van religie en geloof en maakt een analyse : Mijn boodschap is niet dat religie niets met geweld te maken heeft. Religie is altijd opgenomen geweest in staatsgeweld. Religie weghalen uit de politiek of oorlogvoering is als de jenever weghalen uit de cocktail; het kan niet. Religie zal altijd het hele leven beïnvloeden. Zoals wij religie zien, als iets dat we voor onszelf houden, dat bestaat niet in andere culturen. En voor mensen die nog niet door het modernisatieproces zijn gegaan, is dat nog steeds een volstrekt willekeurig onderscheid.

Rechtvaardigheid, het lot van de armen, het lijden – dat zijn allemaal politieke kwesties, maar het zijn ook zaken van religieus belang. Jezus zou geen begrip hebben gehad voor mensen die wel bidden maar geen aandacht schenken aan het lot van behoeftigen en onderdrukten.

Voor onze cultuur was het belangrijk om religie van de rest van het leven af te zonderen. In sommige opzichten was dat goed voor de religie : die werd daardoor bevrijd van het geweld van de politiek. Het is naïef om te denken dat we een wereld zonder oorlog kunnen hebben.

Mensen zoals Confucius die de Gouden Regel instelde, Jezus die het had over je vijand liefhebben, en Paulus, en de profeet Mohammed…. Er zijn altijd mensen die het blijven proberen in vertrouwen en mededogen. Laten wij een alternatieve stem creëren die net zo sterk klinkt als de gewelddadige, die gestoeld is op de realiteit maar ook op rechtvaardigheid.”

Ook dat kan een goed 3D-verhaal worden in onze menselijke taal, met dankbaarheid, dienstbaarheid en deemoed voor al wat geschapen is, in het licht van de recente gebeurtenissen op wereldvlak, de oorlogen, de terrorisme, zelfs het omgaan met moeder aarde, die wij gewild en ongewild geweld aan doen.

Er is een onderscheid te maken tussen de mogelijkheid om verkeerde dingen te doen en de voltrokken handeling zelf. Schieten wij soms te kort of bestaat er slechts een verlangen naar een ander 3H-verhaal van de heelheid, de harmonie en het helpen?

“Wat is dan beter?“ vraagt Karen Armstrong zich af. Zij weet het ook niet. Maar zij weet wel dat we ook moeten rouwen om de doden in Syrië, in Palestina, Afghanistan,  de slachtoffers in Afrika, en zoveel meer. Nog maar kort geleden zijn meer dan honderd Pakistaanse kinderen omgekomen bij een aanslag van de Taliban op een school. Tweeduizend dorpelingen zijn afgeslacht door Boko Haram in Niger. Daar houden we geen demonstraties voor. Zij krijgen de indruk dat het ons niets kan schelen, dat hun levens niet zo waardevol zijn als de onze. We moeten ons realiseren dat er veel meer moslims sterven onder de hand van de terroristen.”

“Een van de problemen van de natiestaat is de onmacht om afwijkende minderheden te tolereren en ruimte te geven. Maar het nationalisme gaat ons niet helpen om te beseffen dat we in één wereld leven. We kunnen ons niet meer veroorloven ons terug te trekken binnen de landsgrenzen; we hebben een wereldeconomie gecreëerd en als een markt ergens in de wereld instort, heeft dat over de hele wereld repercussies.”

“We stapelen al eeuwenlang het geweld op de rug van de religie, “in de naam van … Allah, Jahwe en onze God…” en sturen die de woestijn in. Terwijl we de politieke situatie zouden moeten veranderen. De supermarktaanslag in Parijs ging over Palestina, over ISIS. Dat heeft niets met antisemitisme te maken: veel van hen zijn zelf semieten. Maar ze willen Palestina veroveren. Daar doen we niets aan, omdat we er te veel in betrokken zijn en we weten niet wat we moeten doen.”

Het kwaad bestrijden klinkt ons vertrouwd in de oren. Klopt dat wel?

 

Ontmoeten en samenbrengen, mekaar kennen leidt tot geweldloosheid. Zoals in de Bergrede ons aangereikt wordt : “Bemin uw vijanden, doe wel aan wie u haten”. Hierin wordt verwezen naar een nieuwe fase waarin de mens kan worden waartoe hij geroepen is te zijn. Met deze uitspraak wordt er afstand genomen van het enge nationalisme dat een volk of een groep in stand moest houden, maar dat tegelijkertijd zijn religieuze identiteit bedreigt. De Koran (12, 64.92, 21,83) publiceert dit ook : “ Om zelf barmhartigheid te zijn voor medemensen heeft God de mens geschapen en zijn boodschapper gezonden ‘met goed nieuws (Ko 2,155.25…) dat mensen vreugde en vrede brengt”. Dat komt als een echo van de Bergrede, waarin de uitspraken “vergeef zeven maal zeventig maal.” (Matth. 5, 38-44) met de Koran : ‘Wie geduldig volhardt en vergevingsgezind blijft, doet goed’ (Ko 42,43) en de passage “oordeel niet,… veroordeel niet.” bij Lucas (6, 37)  ons wel tot nadenken aansporen. De kortheid van dit laatste zou ons de drastische ingrijpendheid ervan over het hoofd doen zien. Het is iets nieuws omdat Jezus door zijn manier van omgaan met afgewezen en veroordeelde mensen ons denken en doen overstijgt. Wij zingen het soms : beeld en gelijkenis de Eeuwige, van Hem die leeft, met het inzicht dat wij allen in wezen één zijn, daarmee raken wij elkaar als onszelf. Ook in de Koran klinkt het vers  : ‘Wie een  mens doodt… is alsof hij de hele mensheid gedood heeft’ (Ko 5,32), die mens die in het volle leven mag staan, die in jou schoenen staat, zei de Rabbi.

 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

Januari 2018
M D W D V Z Z
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4

Nieuw

 

Kijk naar Nieuws- Rondom de Vleugel

Inloggen