2015.01.10 Kan ons hoofd de 21e eeuw wel aan ? -spiritualiteit in het digitale tijdperk

De toelichting werd gehouden door Kristien van der Smissen.

Digitaal materiaal voor pastoraal

Een aantal weken geleden werd ik gevraagd om een toelichting te geven over het digitale materiaal dat wij voor pastoraal op school ter beschikking hebben.  Midden in de proefwerkvoorbereiding zei ik snel toe.  Dat kon niet zo moeilijk zijn.  Maar toen ik tegen het einde van de kerstvakantie voor een wit scherm met een onduidelijke werktitel zat, kreeg ik het wat benauwd.  Want hoe leg je uit dat je als leerkracht aan een Don Boscoschool en voorzitter van de pastorale werkgroep van de tweede graad wel héél erg verwend wordt op pastoraal vlak?

In het opvoedingsdoel van de salesiaanse Don Boscoscholen staat het pastorale luik op een prominente plaats.  Vanuit de inrichtende macht en de afdeling Vorming en Animatie worden wij niet aan ons lot overgelaten.  Ik heb maar te klikken en te surfen en te selecteren en vervolgens te kopiëren en te plakken wat interessant zou kunnen zijn voor onze leerlingen.  Bovendien zijn er samenkomsten – échte dan – vormingstweedaagsen, nieuwsbrieven en uitwisselingsmogelijkheden die je telkens weer van veel materiaal voorzien.

Wil je een diepzinnige filosofische tekst of zoek je een boeiend thema voor een viering aan het begin van het schooljaar?  Wil je je collega’s prikkelen met een pakkende tekst bij een pedagogische dag?  Wil je de advents- of vastenperiode eens op een andere manier aanpakken?

Ik heb het maar op te zoeken of te vragen en ik krijg het doorgestuurd.

Kant-en-klare bezinningen of vieringen op THOMAS van het departement theologie van de KUL die je zo kunt gebruiken en waarbij je enkel de datum en de school moet aanpassen.  Makkelijk toch? Het printknopje binnen handbereik en oef, klaar! Powerpointpresentaties om nieuwe leerkrachten in het leven en het werk van Don Bosco in te wijden bij onze eigen diensten, actuele thema’s en leuke uitwerkingen op SPOOR ZES voor de vasten en de advent…  En ik kan zo nog wel even doorgaan.

Tot je ontdekt dat online-materiaal ook wel z’n valkuilen heeft.  De kinderziekten van een beginneling of een zeer enthousiaste leek, zeg maar.  Want omdat iedereen zijn eigen teksten kan plaatsen en alles willekeurig gekopieerd en geplakt kan worden, sluipen er fouten in.  Ik moet eerlijk bekennen dat in een haastige kopieer- en plakbui rare dingen gebeuren.  Spelfouten die je over het hoofd ziet, teksten die slordig opgebouwd zijn, thema’s die door elkaar gehaspeld worden.  Ik heb allang geleerd dat wie een beetje een deftige bezinning of viering wil samenstellen, hiervoor de tijd moet nemen.

Maar ook aan onze leerlingen wordt gedacht.  Volgende week start op alle Don Boscoscholen de noveen van Don Bosco.  Voor de ouderen onder u is ‘noveen’ geen vreemd woord, maar iets uit een pre-conciliaanse tijd.  Een periode van negen dagen, voorafgaand aan een belangrijke feestdag.  Wel, de dag waarop Giovanni Bosco stierf in 1888, 31 januari, is voor alle Don Boscoscholen over de hele wereld een feestelijke herdenkingsdag.  Om een eigentijdse interpretatie te geven aan de noveenkaars die negen dag brandt, werd de werkgroep Genegen opgericht.  Heeft u de woordspeling?  Negen en ‘genegen’, gunstig gezind, welwillend. Via e-mail of facebook krijg je elke dag van de noveen een filmpje, een tekst of een verhaal rond en over Don Bosco toegestuurd. Heel toegankelijk ook voor onze leerlingen.  Moeten ze dat volgen?  Nee, natuurlijk niet.  Onze school telt leerlingen uit de meest verscheiden landen met de meest verscheiden geloofsovertuigingen.  We willen ze enkel vanuit ons christelijk opvoedingsperspectief heel duidelijk met de historische figuur van Don Bosco vertrouwd maken.  We willen ze door deze actuele manier van informatieoverdracht duidelijk maken dat dankzij Don Bosco onze school hen een goede opleiding kan bieden.  Facebook, Twitter, link op de startpagina van de schoolwebsite – alle wegen zijn goed om Genegen aan te bieden.

Het moet echter niet altijd de ernstige weg zijn die je neemt om op pastoraal vlak ideeën te sprokkelen en initiatieven te nemen.  Met dank aan mijn jongvolwassen kinderen is er sinds een jaar of twee ook nog PINTEREST waar je meest uiteenlopende zaken kunt vinden.  Hoofdzakelijk Engelstalig, maar wie zijn talen een beetje beheerst, kan hier héél veel bruikbaar materiaal vinden.  Van leuke posters tot indringende quotes.  Vaak denk je dan: waarom ben ik hier zelf niet opgekomen?  Je hoeft dus niet steeds zelf het warme water uit te vinden.  Je handen eronder houden en genieten van wat een ander voor jou heeft gemaakt kan veel deugd doen.

Toch blijven we waakzaam.  Jongeren die zelf kritiekloos, naiëf en onzeker op zoek gaan naar spirituele bronnen op het internet hebben niet altijd zicht op het brede plaatje. Het is perfect mogelijk om je geloof samen te stellen met knip- en plakwerk.  Zoekmachines onthouden perfect wat je hebt opgezocht en sturen je de volgende keer in dezelfde richting.  We laten onze leerlingen daarom gericht zoeken naar materiaal en proberen hen met een aantal hulpmiddelen zelf te laten ontdekken of dat materiaal betrouwbaar is of niet.  En dat is niet altijd eenvoudig.  Heeft u altijd meteen door of een artikel reclame is dan wel een wetenschappelijke inslag heeft?

Het jaarthema op school heeft ook vaak te maken met de actualiteit van het internet.  Vorig jaar stond de graffiti van Banksy in de kijker en konden we de leerlingen laten zien wat deze kunstenaar met bestaande afbeeldingen doet om mensen wakker te schudden.  Dit schooljaar kozen we voor ‘inspiratie door bekende figuren’.  Van John Lennon over Anne Frank, Martin Luther King en andere persoonlijkheden proberen we met foto’s, uitspraken en feiten de leerlingen te prikkelen online op zoek te gaan naar deze mensen.  Vanuit hun specifieke, veelal niet-westerse achtergronden maken leerlingen zo kennis met de dromen en wensen van bekende persoonlijkheden.

Je kan vanuit een oprechte pastorale bewogenheid niet meer om de hedendaagse informatiebronnen heen.  Je moét ze gebruiken, wil je niet als hopeloos ouderwets beschouwd worden.   Teksten, ideeën, projecten, toelichtingen, beeld en klank kan ik veel sneller vinden dan pakweg twintig jaar geleden.  Het is ook veel leuker om uit al dat materiaal te kunnen kiezen.  Toch mag je de kracht van een goed verhaal dat je voorleest en de zang en muziek die je live brengt niet onderschatten.  Een Powerpointpresentatie met mooie beelden en aangepaste muziek kan heel onderhoudend zijn, maar de rust en de stilte die over onze leerlingen kwam tijdens de ingetogen kerstbezinning was verbazingwekkend.  Achteraf zeiden ze dat het zoveel mooier was om alles ‘in het echt’ te zien en geen opgenomen filmpje.

 

Kortom, het internet is een ongelofelijk dankbare databank van materiaal, maar het persoonlijk en face-to-face overbrengen van je boodschap maakt nog steeds het verschil!

 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

Oktober 2018
M D W D V Z Z
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4

Nieuw

Inloggen