2015.01.03 Kan ons hoofd de 21e eeuw wel aan ? -spiritualiteit in het digitale tijdperk

De toelichting werd gehouden door Jan Kint.

 

Begin met smartphone (Koran /  Christian ringtones)

De voorbereidende werkgroep, heeft me, via Harry, gevraagd om iets te vertellen over spiritualiteit en/in de digitale omgeving – Zijn er opportuniteiten? Hoe vinden we evenwicht ? Welke kansen gebruiken we ? Een citaat uit het Tijdschrift Geestelijk Leven vat eigenlijk mijn verhaal samen. “Facebook of twitter zijn niet het begin van de teloorgang van de sociale contacten. Maar ze zijn evenmin het begin van een nieuwe start.”

‘Nieuwe sociale media’ bieden kansen om een publiek te bereiken dat dààr actief is. Het is een aanknopingspunt om een specifiek stukje van de samenleving te zien en te bereiken. Zo was het met de komst van de boekdrukkunst, de kranten en tijdschriften, radio en televisie, ... Het is een nieuw kanaal of communicatiemiddel. Mis je iets als je geen boek of krant leest ? Als je geen TV, kijkt ? Mis je iets als je niet twittert of fecebookd...?

Ja, je mist ‘iets’, maar erg is dat niet. Het heeft met keuzes te maken.

euwe media worden gebruikt op alle fronten van het menselijk bestaan; van familienieuws, over het politieke bedrijf tot de klein menselijke pesterijen.

Het digitale universum biedt voor elks wat wils, ook op het vlak van spiritualitiet. Van het opzoeken van de contactgegevens van een geloofsgemeenschap, frisse ideëen voor een homilie tot een app als hulp bij de rozenkrans. Je kan het zo gek niet bedenken of het bestaat.

Ik zit niet in de kopgroep met de nieuwste snufjes, technologie of apps, maar voel me toch actief betrokken en geinteresseerd bij die nieuwe media. Ik ben iets na de kopgroep op de sneltrein van Facebook, twitter, Linkedin, gesprongen en beheer ondertussen 2 blogs en muziek beluister ik vandaag hoofdzakelijk via een Spotify-account.

Ik vind het belangrijk om daar aanwezig te zijn.  Net zoals ik het belangrijk vind om als sociaal geengageerde christenen actief te zijn op andere fronten in de samenleving, en dus ook in de media en de nieuwe media.

De grote media hebben het nadeel dat ze aandacht en dus macht clusteren. Zeker onder druk van de commercialisering zijn kijk- en lezerscijfers belangrijk.

Het is niet vanzelfsprekend om een ander geluid te laten horen. Een andere stem blijft vaak onder de waterlijn van ‘de grote aandacht’. Met de nieuwe media werkt het op dezelfde manier. De snelheid en dus de vluchtigheid zijn nog hoger, en dus heel relatief... Maar als niemand daar ooit over een bewogen en sociaal-geengageerd chrsitendom iets laat horen. Dan blijft het onzichtbaar... onzichtbaar, onbekend en morgen onbelangrijk en negeerbaar.

Ik wil niet te veel over ‘digitale’ spirituele hulpmiddelen vertellen, u kent er zelf wellicht ook wel enkele. Van de powerpointpresentaties (de ene al wat zoeter dan de andere), over teksten voor vieringen en bezinngingen. Tot mensen zoals de vlaamse jezuit Nikolaas Sintobin die met zijn adventsbezinningne dagelijks tot 7000 menen bereikte via het web? Zeg dus niet dat het te verwaarlozen is. De spreekster van volgende week zal daar wellicht nog meer op ingaan op mogelijkheden en vormen die er beschikbaar zijn.

Maar draagt het bij aan een draagvlak voor zoekende spiritualiteit ? Brengt het de droom van ‘een andere wereld die mogelijk is’ dichterbij ? Helpt het de sociale samenhang ?  Uw Wil geschiede, op aarde zoals in de Hemel. Uw Rijk kome via twitter en facebook ?

Ik wil u kort over vier persoonlijke ervaringen vertellen uit mijn job, mijn straat en mijn engagement.

1. Zingeving ACW

Tot deze zomer werkte in verschillende jaren als verantwoordelijke voor zingeving en pastoraal in de Christelijke arbeidersbeweging. Bij de omvorming en afslanking van ACW naar Beweging. Net moest en moet er heel wat bezuinigd en gesnoeid worden. Zingeving heeft dan vaak heel vage en weinig concrete resultaten. Toch werd zingeving niet extra zwaarder getroffen dan andere diensten want op de website van ACW/Beweging bleek de meest bezochte pagina’s verruit het luik zingeving met bezinningsteksten en reflectieopdrachten. Of hoe iets ongrijpbaar meteen een duidelijk statement werd.

2. U hoorde al het verhaal van mijn straat in de eerste lezing. Waar we experimenteerden met interactiviteit via digitale technische snufjes aan enkele huizen. Ik geef u nog een ander voorbeeld uit mij straat. Twee zomer geleden postte buurvrouw Lieve een berichtje op haar facebookprofiel: ‘Bah, ik moet strijken, maar heb geen zin. Wie goesting heeft in een babbel, de koffie staat klaar; kom er bij en we doen ondertussen de strijk.’ Ik vond dat een heel leuke gedachte... Maar ik las het bericht pas een dag te laat om mee te gaan strijken. Dus antwoordde ik: ‘Leuk idee, dat moeten we eens organiseren op de straat.’

Een zot en spontaan idee was geboren. Enkele weken later hebben we tijdens de speelstraat van Opsinjoren met een tiental buren de strijkplanken op straat gezet en samen een middag gestrekken in de zon.

Een free-lance medewerkster voor de Gazet van Antwerpen uit onze buurt pikte het bericht op en plaatste vooraf al een artikeltje in de krant, en zo haalden we met onze strijkstraat zelfs de het nationale televisiejournaal.

3. Onze straat is overigens een ideaal terrein voor het experimenteren van de raakvlakken van digitale samenleving en het concrete samenleven in een buurt. Sinds de zomer van 2009 onderhoud ik zo de straatblog, een digitaal dagboek van onze activiteiten. De eerste jaren verschenen er enkel berichten naar aanleiding van de activiteiten van Opsijoren (de speelstraat, de lentepoets, de burendag. Maar ondertussen publiceer ik wekelijke 1 à 2 berichten. Vaak aangebracht door buren of door de actualiteit op straatniveau. En ik stel vast dat er per week toch 15 à 20 geïnteresseerden de pagina’s bezoeken.

4. Debat over en rond kerk en geloof heeft vandaag ook een digitale dimensie. Naar aanleiding van de televisie-uitzending ‘De Ketter en de Kerkvorst’ werd er heel wat getwittert over uitspraken van Mgr.Leonard of over meningen van Etienne Vermeersch. Het is een kunst om dan in maximaal 140 tekens een positie in te nemen. Maar ook veel dichter in deze stad nemen mensen soms stelling in op Twitter rond bijvoorbeeld de toekomst van kerkgebouwen. Zo is het debat over de toekomst van de voormalige St-Dominicuskerk aan het klooster in de Provinciestraat soms aanleiding voor mensen van nieuwe dynamische groepen om hun stem te laten horen.  De participatiebeweging ‘Antwerpen aan het Woord’, of het Kievitsnest, een cultuurcollectief dat de voorbije jaren de Dominicuskerk beheerde, mengen zich in het debat. Op Twitter geven ze ideeën en meningen over wat er met kerkgebouwen in de stad al dan niet zou moeten gebeuren. Het is dan belangrijk om in dat debat ook onze stem als ‘eerste gebruikers en beheerders van die kerken’ te laten horen. En dan is het goed als schepen Heylen of Manu Clayes boodschappen oppikken, liken of retweeten.

Tot slot: voor nieuwe media gelden dezelfde spelregels als in de gewone media , de gewone wereld of in de politiek. Wie veel ‘volgelingen’ (volgers) heeft, heeft meer impact.  En wie niet (of niet meer) de macht van het getal kan inroepen moet de originele kracht van het woord , het symbool of de daad kunnen aanspreken. Ik geloof dat niet alleen aantallen tellen, ik heb de ervaring dat wie met de een goeie toon op het goeie moment een seintje kan geven, ook dan een andere stem kan laten horen.

Sinds kort experimenteer ik met een persoonlijke blog waar ik zoek naar verwoording van mijn geloof. De blog ‘Stadslichten’ startte in september, na mijn vertrek uit de Christelijke arbeidersbeweging als poging om toch nog een stuk aanbod van bezinningsteksten te blijven aanleveren. De voorbije maand haalde ik tot mijn verassing al 164 bezoekers. Dat zijn er ergens tussen 5 à 10 per dag. Waarmee ik heel tevreden ben, en toch het gevoel heb om een nood te lenigen.

Goede vrienden, soms is onze een stem een stem die roept in de woestijn, maar laat ons vooral die stem laten weerklinken.  Je kunt beter één kaars aansteken dan de duisternis te blijven vervloeken.  En dat geld ook voor die stem in het digitale universum.

Jan Kint

 

30 december 2014

 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

Juli 2018
M D W D V Z Z
25 26 27 28 29 30 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 1 2 3 4 5

Nieuw

 

Kijk naar Nieuws- Rondom de Vleugel

Inloggen