2014.12.06 Laat de armen niet zakken.

De toelichting werd gehouden door Herman Van Breen

 

wie is voor mij vandaag de Mozesfiguur, die ik ondersteun en van wie ik getuig ?

« Toen Mozes’ armen zwaar werden, legden Aäron en Chur een steen bij hem neer, zodat hij daarop kon gaan zitten. Zelf gingen ze aan weerszijden van hem staan, om zijn armen te ondersteunen. Daardoor konden zijn armen opgeheven blijven totdat de zon onderging.” Exodus 17, 12.

Marijke Verrelst vroeg om ook even iets over mezelf te zeggen.

Ik ben al heel lang geen kerkganger meer, ook al ken ik een aantal liederen die we hier vandaag zingen nog helemaal van buiten. Ze hebben meer dan 30 jaar geleden, toen ik ze zo vaak zong en ze zich in mijn geheugen vastankerden, mijn engagement en levenskeuzes op gang gezet. En ook is de fundamentele radicaliteit van de oproep van de Kerk bijna ondraaglijk confronterend : wat doe je met je wijze woorden en je groot vertoon, je goede sier van goede werken? Hoe staat het met mijn ijdelheden, de luchtkastelen van mijn sterkte, met al wat hoog staat aangeschreven in mijn ogen, in onze wereld, en waarvan absoluut vaststaat dat ze Gods woord echt niet  overleven?

Die pijndoende noodzakelijke interpellatie van mijn inzet en waar ik voor kies kan ik maar in sterk verdunde homeopathische dosis aan.

---

De lezing vandaag gaat over de strijd van de stammen die Mozes volgden, weg van de slavernij en de vernedering van armoede , weg van de vleespotten van Egypte (de voedselbanken van vandaag), weg van de uitbuiting, op weg naar een land van vrede waar het goed is om leven voor iedereen.

De vraag die me gesteld werd voor vanavond was : "wie doet het ons volhouden in deze strijd?". In het verhaal is het Mozes die volhoudt, en dank zij hem zijn volk. De vraag is dus voor elk van ons wie voor jou, wie voor mij, die Mozes is die boven op de berg staat, wiens armen ik ondersteun en voor wie ik, wij een steen zoeken opdat hij zichtbaar zou zijn en zijn volk kan bemoedigen. Dat volk zijn de mensen in grote armoede die als eersten, de voorvechters zijn in deze strijd tegen slavernij en verdrukking en gouden kalveren, en die hierin ook krijgen de eerste en meeste klappen krijgen en toch telkens weer rechtstaan. Wie steunen wij opdat DEZE mensen moed zouden houden "tot de zon ondergaat"?

Van welke Mozesfiguur in ons leven vertellen we, schrijven we, getuigen we door hem of haar boven op de berg te zetten ter bemoediging van iedereen die strijdt tegen armoede? Van wie wil ik getuigen, niet met wijze woorden en met mooi vertoon, maar levensverbonden, zoals Joseph Wresinski deed op 17 oktober 1987 ?

Voor mij vandaag is Erna één van de Mozesfiguren die mij voorgaat en mijn leermeester is. Van haar wil ik getuigen, vanuit de pure onverbloemde realiteit van vandaag hier in Vlaanderen anno 2014.

Ik herlas enkele weken geleden met haar de gebeurtenissen van het voorbije jaar, en vroeg haar of ik deze met vrienden en sympathisanten van de Vierde Wereldbeweging zo mocht delen.

____

Erna woont in een huisje achter een garage.

Vorige winter ontdekt ze dat een man komt slapen in de garage. In de late avond komt hij toe en ’s morgens vertrekt hij. Zijn bed bestaat uit een stuk karton. Erna legt er een deken op.

s Morgens staat in het zand geschreven: “Dank u!”.

De volgende ochtend gaat Erna al heel vroeg kijken. Ze ontmoet Louis.

Beetje bij beetje hoort ze in de volgende maanden zijn levensverhaal.

Louis is een vijftiger. Als kind werd hij gepest op school. Later werd hij gepest op het werk. En dat liep dramatisch af. Bij een ongeluk na een ‘stunt’ die collega’s met hem uithaalden verloor Louis een been.

Hij raakte zijn werk kwijt en ging inwonen bij zijn grootmoeder.

Zij zorgde er voor dat Louis een prothese kreeg. Na haar dood werd Louis dakloos. Hij verloor alle vertrouwen in zichzelf en in andere mensen.

Louis was nergens welkom. Hij leefde op  straat, moed of geen moed, hij moest verder met zijn leven.

Erna vertelt dit verhaal aan haar neef Toon, een landbouwer die met zijn vrouw en drie zonen op een boerderij net buiten de stad woont.

Stuur Louis maar naar mij” zegt Toon. Zo komt Louis terecht in de schuur van Toon. Hij slaapt er in het hooi.

Erna gaat nu regelmatig op bezoek bij Toon en neemt ook tijd voor zijn kinderen. Ze wil hen begrip bijbrengen voor de situatie van Louis en legt hen uit wat ‘dakloos’ zijn betekent.

Luc, Thomas en Maikel zijn 15, 13 en 12 jaar oud. Ze willen wel contact leggen met Louis maar weten niet goed hoe ze dat moeten aanpakken.

Erna: “Jullie moeten elkaar leren vertrouwen, dat is een lange weg.”

Thomas was de eerste die naar Louis toe ging, met een vraag.  Of hij hem wou helpen met zijn huistaken Frans?

Erna vindt het belangrijk dat Louis zich een beetje thuis kan voelen in de schuur.

Het nieuwe jaar is net begonnen en de jongens gaan samen van deur tot deur Nieuwjaar zingen. Ze halen samen 300 Euro op. In de kringloopwinkel kopen ze een bed, een kast en daarna nog een zetel.

Toon maakt meer plaats in de schuur en bakent met enkel houten platen een eigen ruimte af voor Louis.

Elke dag schilt Louis de aardappelen voor het hele gezin.

s Avonds gaan de kinderen hun huiswerk maken bij Louis en vertellen hun verhaal van de dag.

Louis komt zelf nooit binnen in de boerderij. Dat durft hij niet, zegt Erna.  Ze stelt aan de jongens voor om Louis spelenderwijs over de drempel te helpen.  Letterlijk. Elke dag overhalen ze Louis om één stap verder te zetten dan de vorige dag. En na enkele dagen staat hij binnen in de keuken!

Louis zegt aan de jongens: “Jullie moeten leren om later niet afhankelijk te zijn van anderen.” Hij moedigt hen aan om hun vader te helpen bij het werk.

Erna brengt verandering op gang, niet alleen voor Louis maar ook voor zichzelf en voor de kinderen.

Al wat ik de kinderen leer is vanuit mijn eigen ervaring.

Ik heb mij heel lang uitgesloten gevoeld”.

Erna ontdekt haar eigen kracht. Ze toont aan Louis en aan de kinderen hoe je wederzijds vertrouwen kan opbouwen.

Wonderbaarlijk hoe je iets kunt geven dat je zelf zo gemist hebt.

Toen ik dus enkele weken geleden deze gebeurtenisen van het afgelopen jaar met Erna herlas,  met de vraag of ze ermee akkoord is dat ik dit verhaal ook doorgeef aan sympathisanten en vrienden, zegde ze meteen: « Ja. Zo is het wel degelijk  gebeurd ! ".

Maar ze zegt er meteen bij :

«  Mensen gaan zeggen : maar je moet die man naar het OCMW sturen voor een woning, zijn leefloon, ... !  »

Maar zou dat hem wel echt vooruit helpen ? Louis durft in de eerste plaats al gewoonweg niet in een gesloten gebouw binnengaan. En dan nog : het OCMW is zo 'bruut' en zo 'gemaakt'. Als het niet menselijker is, hoe kan Louis dan de stap naar anderen kunnen zetten na alles wat hij meegemaakt heeft ?  »

En ook al zou Louis bij het OCMW binnengaan, daar zijn zoveel wachtlijsten voor vanalles : en ondertussen ?

Dat is het wat ik doe : naar verschillende mensen toegaan : naar Louis, naar Kaat, naar Petra... Want als je mensen gaat ontmoeten en van elkaar gaat leren, dan help je mekaar. En dat kost geen geld.

De verdoken armoede is een verschrikkelijke schande. Mensen geven graag stempels aan anderen. Als je jarenlang op de sukkel bent denk je op een bepaald moment : « de maatschappij hoeft voor mij niet meer » Mensen die zich dan gaan afsluiten van de maatschappij geraken helemaal in de vergeethoek.

Hoe hoog is die drempel, voor de diensten en anderen, in deze jachtige wereld,  om bij hèn op bezoek te gaan en daar tijd voor te nemen ?

Pierre -zo vertelt ze verder- stelde me na enkele maanden de volgende vraag : « ik ben al mijn vertrouwen in de mensen kwijt. Denk je dat ik dat nog terug kan krijgen ? Kan je me daarbij helpen ?  » Ik heb hem gezegd : « misschien wel, maar het is een hele lange weg. Ik wil het wel proberen ». Er moet altijd een opening zijn dat mensen zich kunnen ontplooien, dat ze weer vertrouwen kunnen vinden in anderen.

Maar dat vraagt stapje voor stapje, zoals mijn neefjes doen om Louis in de keuken te durven laten komen.

Tot zover de reacties van Erna.

De inzet, het denken van Erna, al de stappen die ze naar Louis en anderen zet, worden zelden of nooit gehoord. Wie schrijft ze op, wie ziet ze, wie zet ze boven op de berg in de strijd tegen armoede, om de moed niet te laten zakken?

Erna vertelt over een plaats waar veel mensen met een moeilijk leven komen, en hoe ze daar als vrijwilligster al jaren vaak gaat helpen in de keuken. « Ik help daar wel, en veel en al lang. Maar als ik iets zeg dat ik denk, wordt daar nooit naar geluisterd. Ze verstaan mij alvast niet. Als ik dan gedaan heb met werken in de keuken, zit ik altijd alleen. Niemand komt bij me zitten. Dan kijk ik soms 's avonds in de spiegel en zeg tegen mezelf : 'Ben ik nu Erna of ben ik nu niks ?'

Mensen waarop wordt neergekeken, wie kent hun inzet voor anderen?

Binnen de Vierde Wereldbeweging zoeken we hoe we de, de 'expertise' die de armsten doorheen levenslange en gereratielange armoede en crisissen hebben opgebouwd, kunnen kennen en doorgeven als bron van hoop voor mensen van welke origine ook, die armoede weigeren, en als leerschool kunnen nemen voor concrete maatschappijverandering. Mensen als Erna weten uit ervaring hoe je de meest verstotenen waardig kan benaderen en behandelen, zelfs zij die alle vertrouwen en perspectief kwijt zijn.

Binnen de Vierde Wereldbeweging gaan we hen, hun draagkracht, hun intuitie en kennis ondersteunen en uitdragen Zij zijn onze eerste gidsen uit het land van vernedering, schaamte en afhankelijkheid.

Wie is in uw leven een Mozesfiguur temidden van zijn of haar volk van onderdrukten en vernederden? En hoe getuig jij, getuigt elk van ons, opdat de meest vergetenen de  moed houden?

"Wie denken durft dat deze droom het houdt, een vlam die kwijnt maar niet zal doven,

wie zich aan deze dwaasheid toevertrouwt (niet met mooie woorden en schoon vertoon), al komt de onderste steen boven: die zal kreunen onder zorgen, die zal vechten in 't verborgen, die zal waken tot de morgen dauwt..."

Beweging ATD Vierde Wereld in België

Victor Jacobslaan 12, 1040 Brussel

www.atd-vierdewereld.be

Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

 

 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

April 2018
M D W D V Z Z
26 27 28 29 30 31 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 1 2 3 4 5 6

Nieuw

 

Kijk naar Nieuws- Rondom de Vleugel

Inloggen