2014.10.18 Franciscus

De toelichting werd gehouden door André De Nys.

“ Alles moet veranderen, zodat alles hetzelfde kan blijven.”

 


Het zijn woorden van  Guiseppe di Lampedusa uit zijn roman “ de Tijgerkat “.  (1)
Het betekent zoiets als ... 
de bladeren moeten vallen in de herfst , zodat in de lente nieuw leven kan groeien.  
Alles in ’t leven is zonder onderbreken in evolutie !   Steeds opnieuw … de eeuwige wederkeer …
De zee moet laag water kennen , om daarna vloed mogelijk te maken.
=>  “ Alles moet veranderen, zodat alles hetzelfde kan blijven “.
Sta me toe dat ik deze mooie gedachte nu effe in verband breng met het schilderij.

Onderaan zien we drie kruiken => 
De kruik  ….   het  is een attribuut waarin onder meer water kan worden bewaard  …  
Water … een elementaire levensbehoefte, net zoals spiritualiteit. 
We zien niet één kruik , maar we zien er drie ….
Water, spiritualiteit … delen met anderen , er zijn voor de anderen ….

 

Stel, het is één van de zovele mogelijke interpretaties bij dit schilderij,
stel  ….   de drie kruiken staan in het schilderij voor de drie kinderen van Abraham.
De Jood, de moslim en de christenmens.

Drie kruiken zijn onderweg om “ te delen “ met mekaar, om in harmonie te komen !    
Maar :    alhoewel ze iets gemeenschappelijk zouden kunnen delen, ze zijn alleen maar bezig met hun eigen superieure groot gelijk.  Gevolg ;  de drie kruiken beginnen stilaan te verdampen onderaan.

Rechts boven op het schilderij ;  Het AUM-teken …. Het staat in de Hindoe-spiritualiteit voor het Hoogste, het Beste, de Essentie.   Het is de Goddelijke energie die alles bezield, de oerkracht, de alles omvattende eenheid die met geen enkel menselijk begrip kan omschreven worden.
De klank ooommmmmmmmmmmm , is een mantra die we tegenkomen in de hindoe-meditatie.

In het schilderij breng ik het begrip AUM  als een aanvulling bij de drie kruiken – de drie monotheïstische godsdiensten.
Het is mijn persoonlijke overtuiging dat er een gezonde spiritualiteit kan groeien waarin waardevolle elementen kunnen zitten uit de Joods-christelijke traditie, maar tegelijkertijd ook uit het Oosters denken. Christelijk denken en boeddhisme …. het is voor mij geen contradictie , integendeel !

En laat ons nu het zinnetje van daarstraks hier aan toevoegen ; Alles moet veranderen, zodat alles hetzelfde kan blijven.  
Een voorbeeld :    Meditatie, yoga, ayurveda, mindfulness, tai chi  …  al die Oosterse invloeden worden   de laatste decennia  beschouwd als een spirituele reddingsboei voor ontelbare  I-pod verslaafde Westerse stresskonijnen.

Ik wil nu graag het schilderij verbinden met Franciscus van Assisi.
Ik citeer uit de oude geschriften  van Franciscus over de relatie tussen moslims en christenen :

Na zijn bezoek aan de sultan zegt Franciscus :   
“Ons globale huis moet niet langer een verdeeld huis zijn, maar een huis waarin heel de mensheid verenigd is in gebed, in lof- en dankzegging aan de Almachtige “.

Goed gehoord ?  de Almachtige …  de Goddelijke energie …  niet de katholieke god !

Franciscus geeft hiermee  een positieve wending aan de pluraliteit van de godsdiensten.
Deze pluraliteit is niet iets negatiefs, zegt Franciscus. 
Niks is fout, er moet aan geen enkele geloofsovertuiging zo spoedig mogelijk een einde worden gemaakt. 
De clash der culturen is een beproeving, een uitdaging ! ! !

Vergelijk het maar met de beproevingen van Job in de bijbel.
De clash der geloofsovertuigingen is een beproeving, een uitdaging.

Het is aan de mens om hiervoor oplossingen te zoeken.   Het is de taak voor christenen,  moslims en alle andere gelovigen om deze pluraliteit positief in hun leven te integreren.

Hoe gaan we dat doen , vraagt Franciscus zich af ? 
Zijn antwoord is  :   Door gebedsoecumene ! ! !
Bidden, mediteren, zich regelmatig terugtrekken in de stilte …  het  behoort tot de tussentijd,
de tijd van Gods geduld.   En vul God hier maar in zoals je zelf wil : Jaweh, Allah, Christus,
Boeddha, de God van Spinoza misschien …

Zich regelmatig terugtrekken in de stilte …  het zijn de woorden van Franciscus van Assisi.

Diezelfde gedachte wordt ook heel mooi verwoord in de Koran. Gevraagd naar de reden voor
het bestaan van meerdere godsdiensten, antwoordt de profeet Mohammed:

=>   Ik  lees in de  Koran -  ( Vijfde Soera ,  regel 48 )  :

“Voor ieder van jullie  ( joden, christenen en moslims ) hebben Wij een (verschillende) wet en levensweg vastgesteld. En zo God gewild had , zou Hij jullie tot één gemeenschap gemaakt hebben, maar zijn bedoeling is jullie te beproeven in wat Hij jullie gegeven heeft. Streef dan met elkaar om de eerste te zijn
in goede werken. Jullie zullen samen tot God terugkeren. Dan zal Hij jullie doen inzien waarin jullie verschilden “

= >  Nog eentje van Mohammed  :  ( Vijfde soera.  Regel 85 ) :

“ En gij zult ervaren als uw naaste en genegenheid schenken aan zij die zeggen : “ wij zijn christenen “.
Want dit zijn de gelovigen ons het dichts nabij in liefde. “   -  citaat uit de Koran.

Er is maar één conclusie mogelijk. 
De richtingaanwijzers in de grote religieuze boeken kloppen niet met de realiteit in het echte leven ! ! !
Zowel de islam, het Jodendom en ook het christendom …  ze prediken allemaal  :  vrede , liefde en mededogen ,   maar telkens  “verrijkt” met een superioriteitsbesef.

En  zo geraken we natuurlijk nooit bij inter-religieuze dialoog.

De oplossing :  Back to basics … 
Terug naar de filosofie van Gods geduld …  het geduld zoals beschreven in de Koran.
Terug naar Franciscus …. 
terug naar de basis van het geloof : contemplatie, verstilling, luisteren naar uw innerlijke stem.

Franciscus zei ooit : Leute en plezier zijn levensnoodzakelijk, maar maak tussendoor evenveel tijd vrij
om U terug te trekken in stilte.
En dat doen ook wij  !  Anders waren we vandaag hier niet samen.

Als afsluiter wil ik jullie graag nog even laten nadenken over onze manier van verstillen.
We kennen allemaal het gezegde “ het gras is altijd groener aan de overkant ! “
Denk maar effe terug aan dat AUM teken op het schilderij !  Mindfulness, yoga, vipassana …  enz …  
vele Westerlingen vinden hierin een volwaardig alternatief voor de traditionele religies.

De boeddhistische leermeester Thich Nhat Hanh schreef hierover in zijn boek “ Jezus en Boeddha als broeders “  :
Een boom zonder wortels kan niet overleven.  Een mens zonder wortels kan evenmin overleven. 
Snij dus nooit uw wortels af.   Mensen kunnen alleen gelukkig zijn en in balans zijn als ze stevige
wortelen in de spiritualiteit die ze in hun persoonlijke groei – in hun opvoeding  - hebben meegekregen.   Maar dat neemt niet weg dat de boom boven de grond breed vertakt  kan zijn.

Het is mijn overtuiging dat onze Westerse wereld in de toekomst een nieuwe vorm van spiritueel beleven tegemoet gaat, een nieuwe vorm van bewustzijn waarbij  de spiritualiteit een bredere omkadering zal hebben.  Een spiritualiteit zoals een boom met diep verankerde wortels en met een brede boomkruin waar traditie op z’n minst wordt aangevuld met  eco-spiritualiteit en oosterse filosofie.

Ik wil eindigen , zoals ik begonnen ben …  met een citaat van een Italiaanse schrijver.
Deze keer een citaat van Antonio Gramsci  :

“ Combineer het pessimisme van het verstand, met het optimisme van de wil.
In het optimisme van de menselijke wil, schuilt de motor voor verandering. “ (2)

Want alles moet veranderen , zodat alles hetzelfde kan blijven.

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

(1)   “ If we want things to stay as they are, things will have to change.” (The Leopard)

 

(2)   “ I'm a pessimist because of intelligence, but an optimist because of will.” ( Gramsci's Prison Letters )

 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

Oktober 2018
M D W D V Z Z
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4

Nieuw

Inloggen