2014.03.15 Tegen de zon in kijken.

De toelichting werd gehouden door Gert Thys.

ONZE EINDIGHEID : EEN KANS TOT INTENS LEVEN  ?

Leven is leren sterven, sterven is leren leven

 

 

Jaren geleden kreeg ik van een ongeneeslijk zieke man de vraag om over te gaan tot euthanasie.

Toen het ogenblik aangebroken was, we zaten rond zijn bed, zijn vrouw, zijn dochter en schoonzoon en ik, zei hij : “ Weet ge waar ik nu zo’n goesting in heb ? In een pateeke ! ”

Zijn vrouw springt op de fiets en haalt bij de bakker een pateeke.

En de man eet met ontzettend veel smaak zijn laatste pateeke. Dan kijkt hij mij aan en zegt : “Doe nu maar kind, en bedankt !”

Daar dacht ik aan bij het lezen van de Boedhistische parabel die we daarnet gehoord hebben.

Deze parabel gaat over de kunst van leven en sterven.

Vanaf het moment dat we geboren worden stevenen we af op de dood, daar is geen ontkomen aan.

Maar de dood is eigenlijk nooit ver weg.

We krijgen tijdens ons leven te maken met vele vormen van eindigheid en beperktheid. Het zijn de voorboden en de afspiegelingen van onze eigen uiteindelijke dood. We kunnen ze leren zien als  oefeningen, oefeningen in loslaten, oefeningen in genieten, misschien zelfs oefeningen in sterven.

Op het eerste zicht zou je kunnen denken dat leven en sterven zodanige tegenpolen zijn dat ze elkaar uitsluiten.

Deze gedachte vinden we terug bij Epicurius die stelt : ‘ Als ik er ben is de dood er niet en als de dood er is ben ik er niet ‘.

Maar zo werkt dat niet met tegenpolen, integendeel !

Tegenpolen sluiten elkaar niet uit maar in. Ze zijn als yin en yang, ze dragen elk de ander mee in hun kern,  en vormen samen één volmaakte cirkel  waarbinnen ze voortdurend in elkaar overvloeien op zoek naar een evenwicht, of beter: op zoek naar verzoening.

Zo is dat ook met ons leven en ons sterven. Al levende leren we sterven, en in dat sterven verdiept zich ons leven. En blijkbaar hebben we daar weet van, want we stellen ons vanavond de vraag : “Is onze eindigheid een kans, een kans  tot intens leven ?

Dat is eigenlijk eerder een vermoeden dan een vraag . Het vermoeden dat leven en sterven deel uitmaken van één en hetzelfde wordingsproces.

De meest kernachtige verwoording van deze gedachte vinden we terug in de mystieke uitspraak :  “ Sterf en word”,

maar ook in de woorden van Jezus :  “ Als de graankorrel niet in de aarde valt en sterft zal zij geen vrucht voortbrengen”.

In de versregel van Martinus Nijhoff :  “ Niet dan gestorven en herboren, zullen wij het leven toebehoren “,

en in het opschrift op het graf van Maria Rosseels.

Dat zijn stuk voor stuk mooie, diepzinnige woorden. Als ik ze hoor of lees begint er iets in mij mee te trillen, en dan weet ik dat ze mij raken en dat ik ze kan beamen omdat ik ze herken in mijn eigen leven.

Ik denk dan aan het overlijden, lang geleden, van een dierbare waardoor ik ten einde raad was,  ik denk aan de miskramen, keer op keer, terwijl ik zo graag kinderen wilde, en aan de burn-out waardoor ik 5 jaar geleden van de ene dag op de andere niet meer kon werken.

Je geliefden die sterven, je dromen die aan diggelen geslagen worden,  je lichaam dat je in de steek laat… we maken het allemaal mee,  we doen er ook allemaal iets mee, en het doet iets met ons ! Het kunnen keerpunten zijn in een mensenleven, maar dat zie je pas achteraf, als je terugkijkt.

Er is een lied op tekst van Huub Oosterhuis, over bomen in een storm, een metafoor voor mensen in dergelijke crisissituaties :

Staan in winterlicht twee bomen

Stram, gelaten, kaal, wanhopig.

Horen zij de storm aankomen,

Sluit de één zijn ogen, oren,

Wordt een zwaluw in zijn dromen.

Graaft de ander met zijn wortels

In nog onderaardser donker

Naar nog dieper waterstromen.

Graven naar dieper waterstromen….wat moeten we ons daarbij voorstellen ?                                                                                                    Ik denk dat we op die momenten op zoek gaan, noodgedwongen, naar de essentie van ons bestaan, naar onze diepste zijnsgrond.

Wat dat is, heb ik  eens herkend in een programma waarin mensen getuigden die ontvoerd werden en voor hun leven gevreesd hadden: zij leefden anders nadien, genoten intenser van de dagdagelijkse dingen, leerden echte vriendschap kennen, hechtten minder belang aan bijkomstigheden.

Ik heb het ook herkend in de manier waarop een vrouw vertelde over haar gestorven man, ze hemelde hem zodanig op dat iemand anders in het gezelschap nadien schamper opmerkte : ze doet precies alsof het een heilige was ! Natuurlijk was hij dat niet, maar tegen de achtergrond van de dood was zij in staat enkel nog belang te hechten aan wat er echt toe deed tussen hen.

Graven naar dieper waterstromen, is graven naar wat er echt toe doet, naar het leven in al zijn eenvoud, naar wat mensen elkaar te bieden hebben als het eropaan komt.

Dan kan het gebeuren dat het leven zich hernieuwt.

Dan kunnen verwarrende en pijnlijke ervaringen een opening worden naar een nieuwe werkelijkheid, naar nieuw leven.

Dan wordt de aardbei terug een aardbei, die je kan plukken en kan opeten, en die heerlijk smaakt.

 

 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

Juli 2018
M D W D V Z Z
25 26 27 28 29 30 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 1 2 3 4 5

Nieuw

 

Kijk naar Nieuws- Rondom de Vleugel

Inloggen