2013.04.13 Levensbeschouwingen ontmoeten elkaar.

Toelichting werd gehouden door Jan Verachtert.

Groeiende diversiteit van levensbeschouwingen, wat doet dat met een stad, hoe gaat een metropool als Antwerpen daarmee om?

Dat was vorige week het thema van de viering.

Wat gebeurt in een groeigroep, wanneer de leden daarvan zich willen openstellen voor de diverse levensbeschouwingen van de andere deelnemers? Daarover hoort u volgende viering een getuigenis.

En tussen de twee in, rijst de vraag: diversiteit van levensbeschouwingen rondom mij, en wellicht ook in mij, wat doet dat met mij? Daarvoor zijn wij vandaag samengekomen, in de lezingen, in de gezangen, in de tussenkomsten van de voorganger, en uiteraard ook in deze toelichting.

Ik zou graag vier beweringen aan u voorleggen:

Mijn levensbeschouwing is essentieel voor mijn persoonlijkheid, voor mijn identiteit, zeg maar.

Die identiteit, en dus ook en vooral die levensbeschouwing van mij, is het resultaat van mijn eigen geschiedenis én van die van mijn omgeving, mijn milieu.

Identiteit en levensbeschouwing zijn een evoluerend gegeven; veranderingen op dat gebied verlopen meestal traagzaam, met grote moeite, waardoor ze een diepe indruk achterlaten

Wanneer we de verstarring, opgesloten in het eigen grootste gelijk, willen ontlopen, zal de gezonde spirituele attitude er één zijn van translevensbeschouwelijke ontmoetingen en actief pluralisme.

1. Mijn levensbeschouwing, mijn persoonlijke filosofie, mijn mens- en wereldbeeld vormen een beslissende pijler onder mijn persoonlijkheid.

Dus onder mijn identiteit. Ik laat hier even het onderscheid buiten beschouwing tussen mijn ik, mijn ego en het zelf. Dat is voer voor de gesprekken tussen christenen en boeddhisten, tussen Oost en West.

Mijn identiteit, mijn 'ik',  is de eenheid van mijn wezen, mijn herkenbaarheid, naar lichaam en naar geest. De continuïteit van mijn fysiek voorkomen, van mijn psychologisch profiel, van mijn sociale attitudes, mijn algehele cultuur en vooral mijn opvattingen over het leven en hoe je dat best kunt leiden, voor je eigen welzijn en dat van de anderen. Mijn aanvoelen van wat de waarde is van mijn leven, van àlle leven, van alles wat leeft op de goede aarde.

In het bijzonder de manier waarop jij aankijkt tegen eindigheid en eeuwigheid is alles bepalend. Vele tijdgenoten benadrukken onze sterfelijkheid. Voor de enen is dat reden om ons bestaan absurd te noemen, voor anderen begint precies daar de zoektocht  naar transcendentie en eeuwigheidservaring, de ervaring dat eeuwigheid begint  in dit moment, hier en nu …

Als hedonist door het leven gaan zal een ander plaatje opleveren dan wanneer je 'spiritualiteit' de hoogste waarde acht. In de voetsporen lopen van Jezus van Nazareth zal je onderscheiden van de platte materialisten, het zal zelfs alles nieuw maken voor je. Naar De Vleugel komen om het leven van Jezus en andere vergoddelijkte mensen  te vieren, zal je daarbij een andere richting uitsturen dan wanneer je naar een zwartekousenkerk zou gaan.

2. Mijn persoonlijkheid en de levensbeschouwing die ze schraagt, zijn de resultanten van eigen inzet, eigen ervaringen, enerzijds, en van de inbreng van al wie mijn pad kruisen of gekruist hebben, anderzijds.

Ik word geboren met een genetisch bepaald temperament, maar zonder inhoudelijke attitudes tegenover mezelf, de anderen en de wereld.

Die zullen groeien in de loop van mijn bestaan. Identiteit heeft méér te maken met worden dan met zijn. Vanaf mijn eerste schreeuw zal ze geleidelijk opgebouwd worden, en evolueren. Identiteit is een constructie, zegt Paul Verhaeghe. Ze zal vrucht zijn van mijn eigen keuzes, inspanningen, obsessies, motivaties en zo verder, maar ook en misschien nog méér van de invloeden die ik zal ondergaan, van de wieg tot het graf.

Via een spel van identificatie met wat de buitenwereld mij aanbrengt én van rejectie, verzet, rebellie daartegen. Zo ben ik een verzameling van dankbaarheid en afkeer, van ja's en nee's, van volgzaamheid en autonomie. Zo vervul ik mijn dwingende opdracht: een mens te worden, die naam waardig. Met een doorleefd aanvoelen van "wat de zin zou kunnen zijn van liefde, dood, vreugde en pijn, verrukking en verlatenheid", zoals ik dat ooit las bij Staf Nimmegeers.

3. Identiteit is dus veranderlijk, gode zij dank, en onze manier van in het leven staan, onze filosofische en religieuze opstellingen zullen dus evenzeer evolueren in de loop van ons ondermaanse bestaan, tenzij sprake is van mentale beperkingen, psychisch-karakteriële onbekwaamheid of gewoon ziekelijke verstarring.

Groeien op spiritueel gebied is wellicht onze meest bepalende opdracht in het leven, voor ons denken en voor ons handelen, onze manier-van-mens-zijn.

Dat groei proces kan niet verlopen zonder moeite, zonder lijden zelfs, maar onze leermeesters en gidsen voor de ziel beloven ons innerlijke vreugde en zichtbaar zelfvertrouwen, indien wij de lange weg naar binnen gaan, gekoppeld aan de weg van inzet naar buiten toe.

Hoe onze identiteit ook moge evolueren, de spirituele mens is hij of zij die weet uit te stijgen boven de pure materie. Die kritisch nadenkt over de geestelijke dimensie van het bestaan, zich verbonden voelt met een diepere werkelijkheid, daarin de kracht vindt om moreel te handelen en die vooral niet te beroerd is om nieuwe inzichten en gedragswijzen toe te laten, nieuwe godsbeelden zelfs, indien die zich onweerstaanbaar en na rijp beraad opdringen.

4. Tenslotte, en nog wat doorbomend op het voorgaande: in mijn optiek, en in die van de auteurs en de reisgezellen die ik het meest waardeer, kan de lucide tijdgenoot niet anders dan opteren voor de translevensbeschouwelijke attitude, en dito activiteiten, en breder gezien voor het actief-pluralistische engagement. Wie die weg wil gaan, zal natuurlijk diepgaande effecten ondervinden in zijn of haar identiteitsontwikkeling, en voortdurend moeten herdenken, herbronnen, heroriënteren. Dat kan energie kosten, maar het is de enig mogelijke weg, als we willen vermijden dat de toekomst van de mensheid en van de aarde bepaald zou worden door de onverdraaglijke strijd tussen de godsdiensten en levensbeschouwingen onderling.  Als we integendeel durven mikken op zuivere religiositeit, ingevuld als diepe verbondenheid van alles en allen met het Eeuwige Al dat ons omspant, al of niet als levende Persoon aangesproken en ervaren.

Laten wij, om de liefde Gods,  geen schrik hebben van de diversiteit aan levensbeschouwingen die op ons afkomt, mits wij het kaf van het koren leren scheiden en voldoende geworteld blijven in wat onze eigen gewijde teksten en onze eigen leermeesters ons als erfenis hebben nagelaten.

Met het oog en het hart gericht op het Bijbelse visioen van vrede en verzoening.

Midden de almaar groeiende verstrengeling van wereldbeschouwingen en religies, waar gelovigen en andere zingevers positief moeten mee leren omgaan. Ondanks alles, trotzdem, hoe moeilijk de taak die ons wacht bij momenten ook zal zijn.

 

Welkom...

...welkom op onze website.(Vleugel)

Kalender

Juli 2018
M D W D V Z Z
25 26 27 28 29 30 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 1 2 3 4 5

Nieuw

 

Kijk naar Nieuws- Rondom de Vleugel

Inloggen